ΑΦΜ μετά τον θάνατο: ποιες αλλαγές γίνονται στο Μητρώο της ΑΑΔΕ
Τι αλλάζει αυτόματα, γιατί ο ΑΦΜ δεν διαγράφεται, πότε χρειάζεται το Δ210, ποια δικαιολογητικά ζητούνται και πώς δηλώνονται οι κληρονόμοι στο myAADE.

Ο θάνατος ενός προσώπου δημιουργεί πολλές ερωτήσεις που δεν αφορούν μόνο την οργάνωση της τελετής. Μία από τις πιο συχνές είναι τι συμβαίνει με τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) του ανθρώπου που έφυγε: καταργείται; χρειάζεται επίσκεψη στη ΔΟΥ; ποιος δηλώνει τους κληρονόμους; μπορεί ο σύζυγος να χρησιμοποιήσει τους παλιούς κωδικούς;
Η πραγματικότητα είναι πιο συγκεκριμένη από μια απλή «διαγραφή». Ο θάνατος ενημερώνεται κατά κανόνα αυτόματα στο Μητρώο, αλλά η καταχώριση νόμιμων κληρονόμων και η τακτοποίηση φορολογικών εκκρεμοτήτων μπορεί να απαιτούν νέες ενέργειες. Ο παρών οδηγός στηρίζεται στις επίσημες οδηγίες της ΑΑΔΕ και ιδίως στον Οδηγό Διαδικασιών Μητρώου, έκδοση 15 Ιουνίου 2026.
Δεν κάνετε αίτηση για «διαγραφή ΑΦΜ». Επιβεβαιώνετε την καταχώριση του θανάτου, ελέγχετε αν χρειάζεται Δ210 για συγγενείς ή κληρονόμους και χειρίζεστε χωριστά Ε1, κληρονομιά, Ε9 ή επιχείρηση.
1. Τι συμβαίνει στο ΑΦΜ μετά τον θάνατο;
Όταν πεθαίνει ένας άνθρωπος, οι συγγενείς του έρχονται αντιμέτωποι με μια σειρά από πρακτικές εκκρεμότητες. Η πρώτη απορία είναι συνήθως απλή: «Τι γίνεται τώρα με τον ΑΦΜ του; Πρέπει να πάω στην εφορία να τον κλείσω;». Η απάντηση δεν είναι ότι διαγράφεται ο αριθμός ούτε ότι η οικογένεια πρέπει να ζητήσει έναν νέο. Ο ΑΦΜ παραμένει καταχωρισμένος για να ολοκληρωθούν οι φορολογικές υποθέσεις που σχετίζονται με τον θανόντα.
Αυτό που αλλάζει είναι η φορολογική κατάσταση του προσώπου στο Μητρώο της ΑΑΔΕ. Καταχωρίζεται η ημερομηνία θανάτου, παύουν ή τροποποιούνται οι σχέσεις του με άλλα πρόσωπα και απενεργοποιείται η πρόσβαση μέσω των προσωπικών του κωδικών στο myAADE. Η τακτοποίηση των φορολογικών υποχρεώσεων συνεχίζεται, όπου απαιτείται, με τις προβλεπόμενες διαδικασίες για τους νόμιμους κληρονόμους.
ΑΦΜ: ο αριθμός παραμένει για τις νόμιμες φορολογικές ανάγκες. Κωδικοί TAXISnet/myAADE: η πρόσβαση του αποβιώσαντος απενεργοποιείται. Οι συγγενείς δεν πρέπει να χρησιμοποιούν τους παλιούς κωδικούς του σαν να ενεργούσε ο ίδιος.
Η απόφαση Α.1181/2025 της ΑΑΔΕ ρυθμίζει ζητήματα Μητρώου, μεταξύ των οποίων και τη διατήρηση του ΑΦΜ μετά τον θάνατο. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο αριθμός μπορεί να χρησιμοποιείται πλέον για νέες προσωπικές συναλλαγές από συγγενείς.
2. Ενημερώνεται αυτόματα η εφορία για τον θάνατο;
Κατά κανόνα, ναι. Η ΑΑΔΕ λαμβάνει στοιχεία από το Μητρώο Πολιτών του Υπουργείου Εσωτερικών και ενημερώνει αυτοματοποιημένα το φορολογικό Μητρώο. Η διασύνδεση λειτουργεί από τον Σεπτέμβριο του 2020 και καλύπτει ληξιαρχικές πράξεις θανάτου που έχουν εκδοθεί από το 2013 και μετά, υπό την προϋπόθεση ότι έχει καταστεί δυνατή η ταυτοποίηση του ΑΦΜ.
Στην τυπική περίπτωση, λοιπόν, η οικογένεια δεν υποβάλλει ξεχωριστή δήλωση μόνο και μόνο για να πληροφορηθεί η ΔΟΥ το γεγονός του θανάτου. Αυτό όμως δεν πρέπει να μεταφραστεί ως «δεν έχω τίποτε άλλο να κάνω στην ΑΑΔΕ». Η καταχώριση των εγγύτερων συγγενών ή των κληρονόμων, για να τακτοποιηθούν εκκρεμότητες, είναι άλλο στάδιο.
Αν υπάρχει ασυμφωνία στα στοιχεία, παλιά ληξιαρχική καταχώριση, πρόβλημα ταυτοποίησης ή δεν έχει εμφανιστεί η μεταβολή, χρειάζεται επικοινωνία με την αρμόδια φορολογική υπηρεσία και πιθανόν υποβολή αίτησης με τη ληξιαρχική πράξη θανάτου. Μην θεωρείτε ότι η αυτόματη διαβίβαση ολοκληρώθηκε απλώς επειδή εκδόθηκε το πιστοποιητικό.
Η αφετηρία είναι η ληξιαρχική πράξη θανάτου. Ο οδηγός μας για την έκδοση και τα δικαιολογητικά εξηγεί πώς συνδέεται το έγγραφο αυτό με τις πρώτες διαδικασίες μετά την απώλεια.
3. Ποιες μεταβολές κάνει η ΑΑΔΕ στο Φορολογικό Μητρώο;
Η ενημέρωση δεν περιορίζεται στην εμφάνιση μιας ημερομηνίας. Σύμφωνα με τον χρηστικό οδηγό της ΑΑΔΕ, η καταχώριση του θανάτου προκαλεί ή δρομολογεί συγκεκριμένες αλλαγές στα δεδομένα που τηρεί η φορολογική διοίκηση:
- Καταχώριση θανάτου: συνδέεται ο ΑΦΜ με την ημερομηνία και τα στοιχεία της ληξιαρχικής πράξης.
- Μεταβολή οικογενειακής κατάστασης: διακόπτεται η φορολογική συσχέτιση γάμου ή συμφώνου συμβίωσης και ενημερώνεται το σχετιζόμενο πρόσωπο.
- Διακοπή άλλων σχέσεων: όταν ο θανών εμφανιζόταν ως φορολογικός εκπρόσωπος ή είχε άλλη καταχωρισμένη ιδιότητα, οι σχετικές συσχετίσεις εξετάζονται και μεταβάλλονται.
- Ενημέρωση νομικών προσώπων: εφόσον ο θανών συμμετείχε ως εταίρος, διαχειριστής, μέλος ή νόμιμος εκπρόσωπος, ενδέχεται να χρειαστούν αλλαγές εκπροσώπησης ή εταιρικών εγγράφων.
- Απενεργοποίηση προσωπικής πρόσβασης: οι κωδικοί που χρησιμοποιούσε ο αποβιώσας δεν αποτελούν πλέον νόμιμο τρόπο ενέργειας για τους κληρονόμους.
Τα πρόσωπα που συνδέονταν φορολογικά με τον αποβιώσαντα μπορούν να λάβουν μήνυμα στη δική τους θυρίδα myAADE με ενημέρωση και οδηγίες. Είναι χρήσιμο ο επιζών σύζυγος να ελέγξει το δικό του προφίλ και να εξασφαλίσει ότι διαθέτει προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης.
Ο πατέρας μιας οικογένειας πεθαίνει τον Οκτώβριο του 2026. Η διακοπή της φορολογικής σχέσης με τη σύζυγό του μπορεί να γίνει αυτόματα. Η κόρη του, όμως, όταν χρειαστεί να χειριστεί φορολογική υπόθεση του πατέρα, πρέπει να εξετάσει αν έχουν καταχωριστεί στο Μητρώο οι νόμιμοι κληρονόμοι με τα αντίστοιχα αποδεικτικά.
4. Άλλο «εγγύτερος συγγενής» και άλλο «νόμιμος κληρονόμος»
Η διάκριση έχει πρακτική σημασία. Το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών βοηθά τις υπηρεσίες να δουν ποια πρόσωπα συνδέονταν οικογενειακά με τον θανόντα. Δεν απαντά μόνο του σε κάθε ερώτημα για το ποιος κληρονομεί, σε τι ποσοστό ή αν έχει γίνει αποποίηση.
Η ιδιότητα του κληρονόμου μπορεί να προκύπτει από τη νόμιμη εξ αδιαθέτου διαδοχή ή από διαθήκη. Αν υπάρχει δημοσιευμένη διαθήκη, τα στοιχεία που απαιτούνται για το Μητρώο ενδέχεται να διαφέρουν από την περίπτωση όπου δεν υπάρχει. Αν κάποιος έχει αποποιηθεί την κληρονομιά, αυτό είναι επίσης κρίσιμο στοιχείο και πρέπει να δηλωθεί όπως προβλέπεται.
Γι’ αυτό ο νεότερος οδηγός της ΑΑΔΕ διακρίνει τη δήλωση εγγύτερων συγγενών, τη δήλωση κληρονόμων και την αποποίηση κληρονομιάς ως διαφορετικές περιπτώσεις στην ίδια θεματική ενότητα του Μητρώου. Δεν αρκεί να αναγράψει κάποιος αυθαίρετα «είμαι το παιδί του, άρα είμαι ο μοναδικός κληρονόμος».
Αν χρειάζεται να εκδώσετε το σχετικό πιστοποιητικό, υπάρχει ξεχωριστός οδηγός για το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, ενώ για τις περιπτώσεις διαθήκης μπορείτε να δείτε πώς γίνεται η αναζήτηση και δημοσίευση διαθήκης.
5. Τι είναι το έντυπο Δ210 και πότε χρειάζεται;
Το Δ210 είναι το έντυπο «Δήλωση απόδοσης ΑΦΜ και μεταβολής ατομικών στοιχείων». Παρότι ο τίτλος του αναφέρεται και στην απόδοση ΑΦΜ, εδώ χρησιμοποιείται για την απαιτούμενη ενημέρωση των στοιχείων Μητρώου, όχι για να λάβει ο αποβιώσας νέο αριθμό.
Η ΑΑΔΕ το προβλέπει για δηλώσεις εγγύτερων συγγενών και κληρονόμων, με τα κατά περίπτωση δικαιολογητικά. Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE και της εφαρμογής «Τα Αιτήματά μου», επιλέγοντας Θεματική ενότητα: Μητρώο → Διαδικασία: «Δήλωση θανάτου και κληρονόμων», σύμφωνα με τον Οδηγό Διαδικασιών Μητρώου της 15ης Ιουνίου 2026.
Μπορείτε να δείτε το επίσημο έντυπο Δ210 της ΑΑΔΕ και τον κατάλογο εντύπων. Ελέγξτε πάντοτε το υπόδειγμα και τις οδηγίες που ισχύουν τη στιγμή της υποβολής.
Ορισμένα παλαιότερα κείμενα αναφέρουν ως επιλογή στα «Αιτήματά μου» τις γενικές «Μεταβολές στοιχείων φυσικού προσώπου». Ο οδηγός Μητρώου του Ιουνίου 2026 ονομάζει ρητά την ειδική διαδικασία «Δήλωση θανάτου και κληρονόμων». Ακολουθήστε την ονομασία που εμφανίζει η τρέχουσα εφαρμογή.
6. Ποια δικαιολογητικά χρειάζονται για την καταχώριση;
Δεν υπάρχει μία λίστα που να ταιριάζει σε κάθε οικογένεια. Ο επίσημος οδηγός ξεχωρίζει τις περιπτώσεις και επισημαίνει ποια δικαιολογητικά προσκομίζονται κάθε φορά. Το πιο πρακτικό είναι να τα ταξινομήσουμε ανά σενάριο:
| Περίπτωση | Βασικά δικαιολογητικά κατά τον οδηγό ΑΑΔΕ |
|---|---|
| Καταχώριση εγγύτερων συγγενών, χωρίς δημοσιευμένη διαθήκη | Δ210, ληξιαρχική πράξη θανάτου, πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης |
| Καταχώριση κληρονόμων με δημοσιευμένη διαθήκη | Δ210, ληξιαρχική πράξη θανάτου, πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, αντίγραφο δημοσιευμένης διαθήκης, αποδεικτικό μη δημοσίευσης άλλης διαθήκης |
| Αποποίηση κληρονομιάς | Δ210, ληξιαρχική πράξη θανάτου και το σχετικό έγγραφο αποποίησης |
Η ακριβής κατάσταση εξαρτάται από τα πραγματικά στοιχεία της οικογένειας και από τυχόν εκκρεμότητες. Αν για παράδειγμα υπάρχει διαθήκη αλλά δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη, δεν είναι σωστό να συμπληρωθούν στοιχεία σαν να έχει ήδη εξακριβωθεί η τελική κληρονομική εικόνα. Όταν απαιτείται, η υπηρεσία μπορεί να ζητήσει διευκρινίσεις ή πρόσθετη τεκμηρίωση.
Μια ουσιαστική διόρθωση σε σχέση με παλαιότερα ενημερωτικά κείμενα: σύμφωνα με τον οδηγό της ΑΑΔΕ του 2026, δεν απαιτείται υπεύθυνη δήλωση συναίνεσης των άλλων συγγενών ή κληρονόμων μόνο για την καταχώριση των στοιχείων τους, όταν το αίτημα δεν υποβάλλεται από αυτούς. Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα πρόσωπο μπορεί να υπογράφει για λογαριασμό άλλων σε κάθε φορολογική ή κληρονομική πράξη.
Αν η οικογένεια σκέφτεται να μην αποδεχθεί την κληρονομιά, καλό είναι να διαβάσει πρώτα τον ξεχωριστό οδηγό μας για την αποποίηση κληρονομιάς και τις προθεσμίες της, γιατί πρόκειται για νομική απόφαση που δεν πρέπει να συγχέεται με μια απλή καταχώριση Μητρώου.
7. Η διαδικασία στο myAADE βήμα προς βήμα
Όταν γνωρίζετε ποια διαδικασία χρειάζεστε και έχετε συγκεντρώσει τα έγγραφα, μπορείτε να ακολουθήσετε μια οργανωμένη σειρά. Τα ακόλουθα βήματα αφορούν τη δήλωση Μητρώου, όχι την υποβολή Ε1 ή δήλωσης φόρου κληρονομιάς.
- Ελέγξτε την καταχώριση του θανάτου. Βεβαιωθείτε ότι υπάρχει ληξιαρχική πράξη θανάτου και αν είναι δυνατόν ενημερωθείτε από την αρμόδια υπηρεσία εάν έχει καταχωριστεί η μεταβολή στον ΑΦΜ.
- Προσδιορίστε το είδος της αίτησης. Θα δηλωθούν οι εγγύτεροι συγγενείς, οι κληρονόμοι βάσει διαθήκης ή μια αποποίηση; Η απάντηση καθορίζει τα απαιτούμενα έγγραφα.
- Συγκεντρώστε τα δικαιολογητικά. Ετοιμάστε το Δ210 και τα αντίστοιχα πιστοποιητικά σε καθαρά, ευανάγνωστα ψηφιακά αρχεία.
- Συνδεθείτε με τους δικούς σας κωδικούς. Μπείτε στην ψηφιακή πύλη myAADE. Μη χρησιμοποιήσετε τους κωδικούς του αποβιώσαντος.
- Ανοίξτε «Τα Αιτήματά μου». Επιλέξτε την ενότητα «Μητρώο» και τη διαδικασία «Δήλωση θανάτου και κληρονόμων», όπως περιγράφεται στον ισχύοντα οδηγό του 2026.
- Συμπληρώστε και επισυνάψτε τα στοιχεία. Ελέγξτε προσεκτικά ΑΦΜ, ονοματεπώνυμα, ημερομηνίες και το είδος κάθε συνημμένου.
- Κρατήστε αποδεικτικό και παρακολουθήστε το αίτημα. Αποθηκεύστε τον αριθμό υποβολής, αναζητήστε τυχόν απάντηση ή απαίτηση συμπληρωματικών εγγράφων και επιβεβαιώστε την καταχώριση.
Σε περίπτωση που η εφαρμογή δεν επιτρέπει την υποβολή λόγω μητρωικών ή τεχνικών προβλημάτων, ακολουθήστε την καθοδήγηση της ΑΑΔΕ για την αρμόδια ΔΟΥ/ΚΕΦΟΔΕ. Μην στέλνετε ευαίσθητα φορολογικά στοιχεία ή κωδικούς πρόσβασης σε άγνωστες διευθύνσεις email.
8. Τι κάνετε αν ο θάνατος δεν έχει εμφανιστεί στο Μητρώο;
Η αυτοματοποιημένη ενημέρωση λειτουργεί όταν τα στοιχεία που έρχονται από το Μητρώο Πολιτών αντιστοιχίζονται σωστά με τον ΑΦΜ. Αν αυτό δεν συμβεί, μπορεί να προκύψει καθυστέρηση ή ανάγκη επιβεβαίωσης της ταυτότητας του προσώπου. Η ΑΑΔΕ εξηγεί ρητά ότι η αυτόματη ενημέρωση εξαρτάται από την ταυτοποίηση.
Σε μια τέτοια περίπτωση συγκεντρώστε την επίσημη ληξιαρχική πράξη θανάτου και τα στοιχεία που ταυτοποιούν τον αποβιώσαντα, καταγράψτε τυχόν μήνυμα της εφαρμογής και αναζητήστε την αρμόδια υπηρεσία μέσω myAADE. Η απουσία ενημέρωσης στο ηλεκτρονικό περιβάλλον δεν είναι λόγος να χρησιμοποιήσετε προσωπικούς κωδικούς του θανόντος για να «διορθώσετε» μόνοι σας την κατάσταση.
Υπάρχει διαφορά στο επώνυμο ή στον αριθμό ταυτοποίησης μεταξύ των μητρώων. Το σύστημα δεν συσχετίζει αυτόματα τη ληξιαρχική πράξη με τον σωστό ΑΦΜ. Ο ενδιαφερόμενος ακολουθεί διαδικασία Μητρώου, προσκομίζει τα έγγραφα που θα ζητηθούν και αναμένει την ορθή καταχώριση πριν επιχειρήσει τη μεταγενέστερη φορολογική υποβολή.
9. Τι γίνεται με τους κωδικούς TAXISnet και τον σύζυγο;
Οι κωδικοί του θανόντος απενεργοποιούνται ως προς την πρόσβαση στις εφαρμογές myAADE. Η οικογένεια δεν πρέπει να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τον προσωπικό του λογαριασμό, ακόμη κι αν γνωρίζει τον κωδικό και τον είχε χρησιμοποιήσει παλαιότερα με τη συγκατάθεσή του.
Ο επιζών σύζυγος χρειάζεται δικούς του κωδικούς και προσωπικό κλειδάριθμο για να τακτοποιεί τις δικές του υποθέσεις. Η αλλαγή οικογενειακής κατάστασης στο Μητρώο δεν ισοδυναμεί με ολοκλήρωση όλων των οικονομικών ή ασφαλιστικών ενεργειών. Η πρόσβαση σε κοινά περιουσιακά στοιχεία, η σύνταξη χηρείας και οι τυχόν οφειλές είναι ξεχωριστά ζητήματα.
Για το ασφαλιστικό σκέλος μπορείτε να δείτε τον οδηγό μας σχετικά με τη σύνταξη χηρείας και τις σχετικές ενέργειες μετά τον θάνατο, χωρίς να συγχέετε τα δικαιολογητικά του ΕΦΚΑ με τη διαδικασία ενημέρωσης του ΑΦΜ.
10. Αν ο θανών είχε ατομική επιχείρηση ή συμμετείχε σε εταιρεία
Εδώ το ζήτημα γίνεται πιο σύνθετο. Αν ο αποβιώσας είχε ατομική επιχείρηση, η καταχώριση του θανάτου δεν ολοκληρώνει από μόνη της τις φορολογικές και επιχειρηματικές εκκρεμότητες. Η απόφαση για τη συνέχιση ή τη διακοπή της δραστηριότητας, τυχόν αποποίηση και η ύπαρξη περισσότερων κληρονόμων μπορούν να διαφοροποιήσουν τη διαδικασία.
Η ΑΑΔΕ προβλέπει, μεταξύ άλλων, δήλωση διακοπής εργασιών με το έντυπο Δ211, σε περίπτωση που η δραστηριότητα δεν συνεχίζεται, αλλά και ειδικά ζητήματα όταν η επιχείρηση συνεχίζεται από κληρονόμο ή κοινωνία κληρονόμων. Μπορεί να υπάρχουν υποχρεώσεις ΦΠΑ, μισθοδοσίας ή υποβολής άλλων φορολογικών στοιχείων.
Αντίστοιχα, όταν ο θανών συμμετείχε σε εταιρεία ως διαχειριστής, νόμιμος εκπρόσωπος ή εταίρος, ενδέχεται να απαιτούνται ενέργειες στο ΓΕΜΗ και αλλαγή εκπροσώπησης, πέρα από την ενημέρωση της ΑΑΔΕ. Αυτά πρέπει να εξεταστούν εγκαίρως από τον υπεύθυνο λογιστή και, όπου χρειάζεται, νομικό.
Η ενημέρωση του θανάτου στο Μητρώο, η διακοπή ατομικής επιχείρησης και η διαχείριση εταιρικής συμμετοχής είναι τρεις διαφορετικές πράξεις. Το έντυπο Δ210 δεν αντικαθιστά το Δ211 ούτε υποκαθιστά εταιρικές αποφάσεις ή φορολογικές δηλώσεις.
11. Τι ΔΕΝ τακτοποιείται μόνο με τη μεταβολή Μητρώου;
Η καταχώριση του θανάτου στο φορολογικό Μητρώο αποτελεί την απαραίτητη βάση για πολλές επόμενες ενέργειες, όχι το τέλος τους. Είναι χρήσιμο να ξεχωρίσετε τις υποχρεώσεις, ώστε να μην θεωρήσετε ότι μια οθόνη που εμφανίζει «Αποβιώσας» σημαίνει ότι έχει τακτοποιηθεί όλη η υπόθεση.
| Θέμα | Είναι μέρος της αλλαγής ΑΦΜ; |
|---|---|
| Καταχώριση ημερομηνίας θανάτου | Ναι, αφορά το Φορολογικό Μητρώο, συχνά αυτόματα |
| Καταχώριση συγγενών / κληρονόμων | Συναφής αλλά διακριτή διαδικασία Μητρώου με Δ210 |
| Τελική δήλωση εισοδήματος Ε1 | Όχι, υποβάλλεται χωριστά από τους νόμιμους κληρονόμους |
| Δήλωση φόρου κληρονομιάς | Όχι, αποτελεί αυτοτελή φορολογική υποχρέωση |
| Ε9 / διαχείριση κληρονομημένων ακινήτων | Όχι, χρειάζεται ξεχωριστός έλεγχος της περίπτωσης |
| Διακοπή ατομικής επιχείρησης | Όχι, ενδέχεται να απαιτείται Δ211 και λοιπές ενέργειες |
| Τραπεζικοί λογαριασμοί, όχημα, σύνταξη | Όχι, ακολουθούν διαφορετικές διαδικασίες |
Η ΑΑΔΕ περιγράφει χωριστά την υποβολή δήλωσης εισοδήματος αποβιώσαντος και τις προϋποθέσεις ενημέρωσης του Μητρώου πριν από αυτή. Για τον φόρο κληρονομιάς υπάρχουν επίσης ξεχωριστές οδηγίες και, κατά περίπτωση, διαδικασίες στο myPROPERTY.
Αν η οικογένεια αντιμετωπίζει και μεταβίβαση οχήματος, υπάρχει ο οδηγός μας για τη μεταβίβαση αυτοκινήτου θανόντος. Οι γενικές ενέργειες της κηδείας και η διαχείριση της φορολογικής περιουσίας δεν πρέπει να αναμιγνύονται.
12. Τρία παραδείγματα που ξεκαθαρίζουν τη διαδικασία
Παράδειγμα Α: Θάνατος συνταξιούχου χωρίς διαθήκη
Μια γυναίκα χάνει τον πατέρα της, ο οποίος δεν είχε επαγγελματική δραστηριότητα. Η ληξιαρχική πράξη εκδίδεται και η ΑΑΔΕ ενημερώνεται αυτομάτως. Για μεταγενέστερη φορολογική υπόθεση, η κόρη συγκεντρώνει το Δ210, το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών και το πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης, σύμφωνα με τη διαδικασία που ισχύει. Δεν επιδιώκει να «σβήσει» τον ΑΦΜ του.
Παράδειγμα Β: Υπάρχει δημοσιευμένη διαθήκη
Ο θανών έχει αφήσει διαθήκη, στην οποία κατονομάζονται συγκεκριμένοι κληρονόμοι. Για την καταχώρισή τους η διαδικασία απαιτεί τα έγγραφα που αποδεικνύουν τη δημοσίευση και την απουσία άλλης δημοσιευμένης διαθήκης, μαζί με τα λοιπά δικαιολογητικά. Το ότι κάποιος είναι στενός συγγενής δεν αρκεί για να καθορίσει αυτομάτως την κληρονομική του ιδιότητα.
Παράδειγμα Γ: Ατομική επιχείρηση με φορολογικές εκκρεμότητες
Ένας επαγγελματίας πεθαίνει αφήνοντας ανοικτή ατομική επιχείρηση. Η καταχώριση θανάτου είναι μόνο η αρχή. Πρέπει να ελεγχθούν εμπρόθεσμα η δυνατότητα συνέχισης, οι υποχρεώσεις της επιχείρησης, η διακοπή εφόσον επιλεγεί και οι λοιπές δηλώσεις. Η υπόθεση αυτή απαιτεί ιδιαίτερη λογιστική προσοχή και δεν λύνεται με απλή δήλωση συγγενών στο Μητρώο.
Τα παραδείγματα είναι υποθετικά, για να κατανοήσετε τη λογική των διαδικασιών. Οι πραγματικές υποχρεώσεις προσδιορίζονται από τα προσωπικά στοιχεία, τις νόμιμες ιδιότητες και τα δικαιολογητικά κάθε περίπτωσης.
13. Συνηθισμένα λάθη και πώς να τα αποφύγετε
- «Ο ΑΦΜ πρέπει να κλείσει αμέσως». Συγχέεται η καταχώριση θανάτου με οριστική διαγραφή αριθμού ή με διακοπή επιχείρησης.
- «Αφού ενημερώθηκε η ΑΑΔΕ, δηλώθηκαν και οι κληρονόμοι». Η αυτόματη μεταβολή θανάτου δεν εξασφαλίζει πάντοτε καταχώριση της κληρονομικής ιδιότητας που απαιτείται για άλλες πράξεις.
- «Θα μπω από τους κωδικούς του θανόντος». Οι προσωπικοί κωδικοί απενεργοποιούνται και δεν υποκαθιστούν τη νόμιμη εκπροσώπηση.
- «Όποιος είναι παιδί είναι αυτομάτως και ο μόνος κληρονόμος». Διαθήκη, λοιποί συγγενείς και αποποιήσεις μπορεί να μεταβάλουν την εικόνα.
- «Θέλω υπογραφές συναίνεσης όλων μόνο για το Μητρώο». Ο οδηγός του 2026 προβλέπει ότι δεν απαιτούνται για την απλή καταχώριση στοιχείων στις αναφερόμενες περιπτώσεις.
- «Το Δ210 ολοκληρώνει τη φορολογική δήλωση». Η μεταβολή στο Μητρώο είναι διαφορετική από την υποβολή Ε1, Ε9 ή φόρου κληρονομιάς.
- «Η παλιά διαδικασία είναι οπωσδήποτε η ισχύουσα». Οι εφαρμογές και οι τίτλοι των αιτημάτων τροποποιούνται. Να χρησιμοποιείτε τις πιο πρόσφατες οδηγίες της ΑΑΔΕ.
Ένα επιπλέον ζήτημα εμφανίζεται αργότερα, όταν για κάποια συναλλαγή ζητείται φορολογική ενημερότητα. Πρόκειται για ξεχωριστό έλεγχο οφειλών, δηλώσεων και όρων έκδοσης, που δεν ταυτίζεται με την καταχώριση θανάτου στο Μητρώο. Δεν απαιτείται αυτομάτως σε κάθε περίπτωση.
14. Πρακτική λίστα ελέγχου για την οικογένεια
- Έχω εκδώσει ή λάβει τη ληξιαρχική πράξη θανάτου.
- Ξέρω αν η ΑΑΔΕ έχει ενημερωθεί αυτόματα για τον συγκεκριμένο ΑΦΜ.
- Δεν χρησιμοποιώ προσωπικούς κωδικούς myAADE του θανόντος.
- Διακρίνω ποιοι είναι εγγύτεροι συγγενείς και ποιοι νόμιμοι κληρονόμοι.
- Έχω ελέγξει αν υπάρχει δημοσιευμένη διαθήκη.
- Ξέρω αν υπάρχει αποποίηση ή αν χρειάζεται άμεση νομική συμβουλή.
- Έχω εντοπίσει το σωστό έντυπο Δ210 και τα απαιτούμενα έγγραφα.
- Χρησιμοποιώ τη διαδικασία «Δήλωση θανάτου και κληρονόμων» στο myAADE.
- Κρατώ αριθμό αιτήματος και αντίγραφο υποβολής.
- Εξετάζω ξεχωριστά τις δηλώσεις εισοδήματος, κληρονομιάς, Ε9 και τυχόν επιχειρηματικές εκκρεμότητες.
- Αν ο θανών είχε επιχείρηση, ζητώ έγκαιρα φοροτεχνικό έλεγχο.
Η οργάνωση αυτών των εγγράφων βοηθά να αποφευχθούν άσκοπες επαναλήψεις και χαμένος χρόνος. Αντιμετωπίστε κάθε ενέργεια με τη σειρά της. Πρώτα χρειάζονται τα σωστά στοιχεία Μητρώου· έπειτα εξετάζονται οι επιμέρους φορολογικές και κληρονομικές υποχρεώσεις.
ΑΦΜ μετά τον θάνατο: απαντήσεις σε συχνές απορίες
Συνοπτικές απαντήσεις, με βάση τα επίσημα δεδομένα της ΑΑΔΕ, για όσα ρωτούν συνήθως οι οικογένειες.
Διαγράφεται ο ΑΦΜ μετά τον θάνατο;
Όχι. Ο ΑΦΜ διατηρείται για τις προβλεπόμενες φορολογικές ανάγκες. Αυτό που καταχωρίζεται είναι ο θάνατος και οι αντίστοιχες μεταβολές στο Φορολογικό Μητρώο.
Πρέπει να δηλώσω εγώ τον θάνατο στην εφορία;
Συνήθως το Φορολογικό Μητρώο ενημερώνεται αυτόματα από το Μητρώο Πολιτών, όταν τα στοιχεία και ο ΑΦΜ ταυτοποιούνται. Αν η ενημέρωση δεν έχει γίνει, απευθυνθείτε στην ΑΑΔΕ για τη διαδικασία Μητρώου.
Μπορώ να συνεχίσω να χρησιμοποιώ τους κωδικούς TAXISnet του θανόντος;
Όχι. Οι προσωπικοί κωδικοί του αποβιώσαντος απενεργοποιούνται για πρόσβαση στο myAADE. Οι κληρονόμοι χρησιμοποιούν τις δικές τους νόμιμες διαδικασίες πρόσβασης και εκπροσώπησης.
Πότε χρειάζεται το έντυπο Δ210;
Όταν απαιτείται ενημέρωση του Μητρώου με στοιχεία εγγύτερων συγγενών ή νόμιμων κληρονόμων, ή άλλη σχετική μεταβολή, μαζί με τα κατά περίπτωση δικαιολογητικά.
Πού υποβάλλεται η δήλωση θανάτου και κληρονόμων;
Στο myAADE, μέσω της εφαρμογής «Τα Αιτήματά μου», στη θεματική ενότητα «Μητρώο» και στη διαδικασία «Δήλωση θανάτου και κληρονόμων», σύμφωνα με τον οδηγό ΑΑΔΕ του Ιουνίου 2026.
Χρειάζεται συναίνεση όλων των κληρονόμων για την καταχώριση στο Μητρώο;
Ο Οδηγός Διαδικασιών Μητρώου της ΑΑΔΕ του 2026 αναφέρει ότι δεν απαιτείται υπεύθυνη δήλωση συναίνεσης των λοιπών κληρονόμων μόνο για την καταχώριση των στοιχείων τους όταν το αίτημα δεν υποβάλλεται από τους ίδιους.
Τι δικαιολογητικά χρειάζονται αν δεν υπάρχει διαθήκη;
Κατά κανόνα το έντυπο Δ210, η ληξιαρχική πράξη θανάτου, το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών και πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης. Ελέγξτε τις οδηγίες της αρμόδιας υπηρεσίας για την περίπτωσή σας.
Αν υπάρχει διαθήκη, τι επιπλέον χρειάζεται;
Ο οδηγός της ΑΑΔΕ προβλέπει αντίγραφο της δημοσιευμένης διαθήκης και αποδεικτικό περί μη δημοσίευσης άλλης διαθήκης, μαζί με το Δ210 και τα λοιπά κατά περίπτωση έγγραφα.
Η ενημέρωση ΑΦΜ αρκεί για την τελευταία φορολογική δήλωση;
Όχι. Η καταχώριση θανάτου και των κληρονόμων στο Μητρώο είναι διαφορετική από τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος, η οποία υποβάλλεται χωριστά με τους ισχύοντες κανόνες.
Τι γίνεται όταν ο θανών είχε ατομική επιχείρηση;
Χρειάζεται επιπλέον έλεγχος για διακοπή ή νόμιμη συνέχιση της δραστηριότητας, ενδεχομένως μέσω του εντύπου Δ211, καθώς και για φορολογικές υποχρεώσεις της επιχείρησης.
Επίσημες πηγές και χρήσιμοι οδηγοί
Οι πληροφορίες στηρίζονται στις παρακάτω πηγές. Για πραγματική υπόθεση, ελέγχετε πάντα τις νεότερες οδηγίες της ΑΑΔΕ και τα δικαιολογητικά που αντιστοιχούν στα στοιχεία του θανόντος.
- ΑΑΔΕ — Οδηγός Διαδικασιών Μητρώου, έκδοση 1.2 της 15ης Ιουνίου 2026, §§ 5.2.1–5.2.4 (σελ. 48–49).
- ΑΑΔΕ — Χρηστικός οδηγός: Φορολογικό Μητρώο μετά από απώλεια ζωής.
- ΑΑΔΕ — Απόφαση Α.1181/2025 για ΑΦΜ και μεταβολές στοιχείων Μητρώου.
- ΑΑΔΕ — Έντυπο Δ210.
- ΑΑΔΕ — Φορολογική δήλωση εισοδήματος αποβιώσαντα.
- ΑΑΔΕ — Υποβολή δήλωσης φόρου κληρονομιάς.
Τελευταίος έλεγχος πηγών: 4 Νοεμβρίου 2026. Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά εξατομικευμένη νομική ή φοροτεχνική συμβουλή. Τα παραδείγματα είναι υποθετικά.
Οργάνωση της τελετής με σεβασμό και φροντίδα
Για την οργάνωση της κηδείας και τα πρακτικά έγγραφα που συνδέονται με αυτήν, το Γραφείο Τελετών Κωτσιάκος είναι στη διάθεσή σας 24 ώρες το 24ωρο. Για εξειδικευμένα φορολογικά ζητήματα, απευθυνθείτε στον λογιστή ή στη φορολογική αρχή.



