Καφές Παρηγοριάς: Οργάνωση & Τι Προσφέρουμε | Κωτσιάκος

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ

Καφές παρηγοριάς: λίγος χρόνος μαζί μετά τον τελευταίο αποχαιρετισμό

Ο καφές παρηγοριάς μετά την κηδεία είναι μια ήρεμη στιγμή συνάντησης για την οικογένεια, τους συγγενείς και τους φίλους μετά τον τελευταίο αποχαιρετισμό. Η τελετή έχει ολοκληρωθεί, όμως οι πιο κοντινοί άνθρωποι συχνά δεν είναι ακόμη έτοιμοι να σκορπίσουν και να επιστρέψουν αμέσως στην καθημερινότητά τους.

Εκεί ακριβώς βρίσκεται η ουσία που έχει ο καφές παρηγοριάς. Δεν είναι μια κοινωνική δεξίωση και δεν χρειάζεται να οργανωθεί σαν εκδήλωση. Είναι ένας απλός χώρος και λίγος χρόνος όπου οι άνθρωποι μπορούν να καθίσουν, να πιουν έναν καφέ, να συλλυπηθούν προσωπικά την οικογένεια και πολλές φορές να μοιραστούν μια μικρή ιστορία για τον άνθρωπο που μόλις αποχαιρέτησαν.

Ο όρος έχει βαθιές ρίζες στην ελληνική καθημερινή γλώσσα. Το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής περιγράφει την «παρηγοριά» και ως δείπνο ή κέρασμα που προσφέρεται μετά τον ενταφιασμό και καταγράφει τη συγκεκριμένη χρήση του όρου. Μπορείτε να δείτε τη σχετική λεξικογραφική καταγραφή.

Στο Γραφείο Τελετών Κωτσιάκος μπορούμε, εφόσον το επιθυμεί η οικογένεια, να συντονίσουμε και αυτό το κομμάτι του αποχαιρετισμού, ώστε να μη χρειάζεται την ημέρα της κηδείας να τηλεφωνεί σε χώρους, να υπολογίζει τραπέζια ή να συνεννοείται για κεράσματα.

Τι είναι πραγματικά ο καφές παρηγοριάς;

Αν αφαιρέσουμε τα διαδικαστικά, ο καφές μετά την κηδεία εξυπηρετεί μια πολύ ανθρώπινη ανάγκη. Κατά τη διάρκεια της νεκρώσιμης ακολουθίας και της ταφής οι περισσότεροι άνθρωποι βρίσκονται σε ένα συγκεκριμένο τελετουργικό πλαίσιο. Δεν υπάρχει πάντα ο χρόνος να καθίσει ένας παλιός φίλος δίπλα στην οικογένεια και να της πει κάτι περισσότερο από ένα σύντομο «συλλυπητήρια».

Στον καφέ της παρηγοριάς ο ρυθμός πέφτει. Οι άνθρωποι κάθονται για λίγο. Κάποιος θυμάται μια παλιά ιστορία, κάποιος άλλος μιλά για το πώς γνώρισε τον εκλιπόντα και αρκετοί συγγενείς συναντούν πρόσωπα που δεν είχαν προλάβει να δουν στην τελετή.

Γι’ αυτό και ο χαρακτήρας του δεν χρειάζεται να είναι επίσημος. Η ουσία δεν είναι το φαγητό ούτε η διακόσμηση. Είναι η παρουσία.

Είναι υποχρεωτικός ο καφές παρηγοριάς;

Όχι. Ο καφές παρηγοριάς αποτελεί έθιμο και προσωπική επιλογή της οικογένειας. Δεν αποτελεί προϋπόθεση για να πραγματοποιηθεί η κηδεία και δεν υπάρχει λόγος μια οικογένεια να αισθανθεί ότι «πρέπει» να οργανώσει τραπέζι επειδή το περιμένουν οι άλλοι.

Μια οικογένεια μπορεί να επιλέξει:

• να προσφέρει έναν απλό καφέ και ένα μικρό κέρασμα,
• να οργανώσει ένα ελαφρύ γεύμα,
• να καλέσει μόνο τον στενό οικογενειακό κύκλο,
• να καλέσει όλους όσοι παρευρέθηκαν στην κηδεία,
• ή να μην οργανώσει καθόλου συγκέντρωση μετά την τελετή.

Όλες αυτές οι επιλογές είναι απολύτως θεμιτές. Το σημαντικό είναι να εξυπηρετούν τις πραγματικές ανάγκες της οικογένειας και όχι την πίεση ενός κοινωνικού «πρέπει».

Καφές παρηγοριάς και μακαρία: είναι το ίδιο;

Στην καθημερινή χρήση οι δύο όροι μπορεί να χρησιμοποιούνται χωρίς αυστηρή διάκριση, όμως πρακτικά είναι χρήσιμο να ξεχωρίζουμε το απλό κέρασμα από ένα κανονικό μετα-κηδεία γεύμα.

Ελληνορθόδοξες κοινοτικές πηγές περιγράφουν τη μακαρία ως μετα-κηδεία γεύμα που αποτελεί παράδοση αλλά όχι υποχρέωση, κάτι που συμφωνεί με τη σημερινή πρακτική των οικογενειών.

Καφές παρηγοριάς: τι προσφέρουμε συνήθως μετά την κηδεία;

Δεν υπάρχει ένα «σωστό» μενού. Οι επιλογές εξαρτώνται από τον αριθμό των παρευρισκομένων, την περιοχή, τον χώρο, την εποχή, τον προϋπολογισμό και κυρίως από το τι θέλει η ίδια η οικογένεια.

Στην ελληνική παράδοση συναντώνται συχνά ελληνικός καφές, κονιάκ και ένα απλό γλυκό ή παξιμάδι. Ελληνική κρατική πηγή που καταγράφει διατροφικά έθιμα γύρω από την κηδεία αναφέρει τον ελληνικό καφέ, το κονιάκ, το γλυκό παξιμάδι και τη σοκολάτα ως παραδοσιακά κεράσματα, ενώ μετά μπορεί να ακολουθήσει γεύμα. Δείτε τη σχετική καταγραφή.

Καφές παρηγοριάς: πού μπορεί να οργανωθεί;

Το πρώτο πρακτικό κριτήριο είναι η απόσταση. Μετά από μια κουραστική και συναισθηματικά φορτισμένη τελετή, είναι προτιμότερο ο χώρος να βρίσκεται μέσα ή πολύ κοντά στο κοιμητήριο.

Οι συνηθέστερες επιλογές είναι:

• Κυλικείο κοιμητηρίου: συνήθως η πιο άμεση επιλογή, εφόσον υπάρχει διαθέσιμος χώρος.
• Ενοριακή ή άλλη αίθουσα: όταν υπάρχει διαθέσιμη εγκατάσταση και μπορεί να φιλοξενήσει τον αναμενόμενο αριθμό ανθρώπων.
• Κοντινό καφέ ή εστιατόριο: κατάλληλο όταν θέλετε οργανωμένο σερβίρισμα ή πλήρες γεύμα.
• Ιδιωτικός χώρος: σε μικρότερες οικογενειακές συγκεντρώσεις, αν αυτό επιθυμεί η οικογένεια.

Η υπάρχουσα υπηρεσία οργάνωσης μνημοσύνων του Γραφείου Τελετών Κωτσιάκος προβλέπει ήδη, κατόπιν επιθυμίας της οικογένειας, συντονισμό για ενοριακή αίθουσα, κυλικείο κοιμητηρίου ή κοντινό κατάστημα και τα σχετικά κεράσματα.

Πώς οργανώνεται σωστά βήμα προς βήμα

Ο καφές μετά την κηδεία είναι απλή υπόθεση όταν έχουν αποφασιστεί μερικά πρακτικά πράγματα εκ των προτέρων.

1. Υπολογίζουμε περίπου πόσοι άνθρωποι θα έρθουν
   Δεν χρειάζεται να γνωρίζετε ακριβή αριθμό. Χρειάζεται όμως μια ρεαλιστική εκτίμηση ώστε ο χώρος να μην είναι ούτε πολύ μικρός ούτε αδικαιολόγητα μεγάλος.
2. Επιλέγουμε χώρο κοντά στην τελετή
   Η εύκολη πρόσβαση έχει μεγαλύτερη σημασία από την πολυτέλεια. Ιδίως όταν υπάρχουν ηλικιωμένοι συγγενείς, η μεγάλη απόσταση ή τα πολλά σκαλοπάτια δυσκολεύουν σημαντικά.
3. Αποφασίζουμε αν θέλουμε κέρασμα ή γεύμα
   Δεν χρειάζεται να παραγγείλετε πλήρες τραπέζι αν δεν σας εκφράζει. Το απλό κέρασμα παραμένει απολύτως κατάλληλο.
4. Συμφωνούμε εκ των προτέρων τι περιλαμβάνεται
   Καφές, νερά, γλυκό ή αλμυρό κέρασμα, αριθμός ατόμων και οποιαδήποτε πρόσθετη επιλογή πρέπει να έχουν ξεκαθαριστεί πριν από την ημέρα της κηδείας.
5. Ενημερώνουμε όσους χρειάζεται
   Αν ο καφές αφορά όλους τους παρευρισκομένους, μπορεί να δοθεί μια απλή προφορική ενημέρωση μετά την τελετή. Αν είναι μόνο για στενό κύκλο, δεν χρειάζεται δημόσια ανακοίνωση.

Τι πρέπει να προσέξουμε στην επιλογή της αίθουσας

Το φαγητό είναι μόνο ένα μέρος της οργάνωσης. Ένας χώρος μπορεί να έχει καλό μενού και να είναι ακατάλληλος για ηλικιωμένους ή για μεγαλύτερη ομάδα.

• Πρόσβαση: υπάρχουν σκαλοπάτια, ράμπα ή ανελκυστήρας;
• Καθίσματα: μπορούν να καθίσουν άνετα οι ηλικιωμένοι συγγενείς;
• Απόσταση: πόσο απέχει από τον ναό ή το κοιμητήριο;
• Χώρος στάθμευσης: είναι εύκολη η πρόσβαση με αυτοκίνητο;
• Τουαλέτες: είναι εύκολα προσβάσιμες;
• Χωρητικότητα: υπάρχει αρκετός χώρος χωρίς να αισθάνονται οι άνθρωποι στριμωγμένοι;
• Ιδιωτικότητα: θα βρίσκεται η οικογένεια σε έναν σχετικά ήσυχο χώρο;

Αυτά τα σημεία είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την εμπειρία των παρευρισκομένων και συχνά αξίζουν περισσότερο από μία μεγαλύτερη επιλογή φαγητών.

Πρέπει να καλέσουμε όλους όσοι ήρθαν στην κηδεία;

Όχι απαραίτητα. Αυτό εξαρτάται από το είδος της συγκέντρωσης που θέλει να κάνει η οικογένεια.

Σε ορισμένες περιπτώσεις ο καφές γίνεται αμέσως δίπλα στο κοιμητήριο και απευθύνεται σε όλους τους παρευρισκομένους. Σε άλλες, η οικογένεια επιθυμεί ένα μικρό γεύμα μόνο με στενούς συγγενείς και φίλους.

Δεν υπάρχει αγένεια σε καμία από τις δύο επιλογές, αρκεί να γίνεται με διακριτικότητα. Η οικογένεια βρίσκεται σε πένθος και δεν έχει υποχρέωση να οργανώσει μεγάλη κοινωνική συγκέντρωση.

Τι αλλάζει σε πολιτική κηδεία;

Ο καφές παρηγοριάς δεν εξαρτάται από το αν η τελετή ήταν θρησκευτική ή πολιτική. Μπορεί να ακολουθήσει και τις δύο μορφές αποχαιρετισμού.

Στην πολιτική κηδεία υπάρχει μεγαλύτερη ελευθερία στη συνολική διαμόρφωση της ημέρας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η οικογένεια πρέπει να εγκαταλείψει τα έθιμα που θεωρεί σημαντικά. Στον υπάρχοντα οδηγό μας για την πολιτική κηδεία στην Ελλάδα αναφέρουμε ήδη τον καφέ της παρηγοριάς ως επιλογή μετά την τελετή.

Αν δεν έχετε ακόμη αποφασίσει τη μορφή του αποχαιρετισμού, μπορείτε να δείτε και τις διαφορές ανάμεσα στην πολιτική και τη θρησκευτική κηδεία.

Μπορεί να γίνει και ένας μικρός προσωπικός αποχαιρετισμός στον χώρο;

Ναι, αν το επιθυμεί η οικογένεια και ο χώρος το επιτρέπει. Μερικές φορές ένας συγγενής ή φίλος θέλει να πει δυο λόγια που δεν μπόρεσε να εκφωνήσει κατά την τελετή.

Δεν χρειάζεται να οργανωθεί δεύτερη επίσημη τελετή. Μπορεί απλώς κάποιος να μοιραστεί μια μικρή ιστορία ή ένα προσωπικό ευχαριστώ.

Αν προετοιμάζετε κάτι πιο οργανωμένο, δείτε και τον νέο μας οδηγό για το πώς γράφουμε έναν επικήδειο λόγο.

Καφές παρηγοριάς: πόσο κοστίζει και τι επηρεάζει την τιμή;

Δεν υπάρχει μία ενιαία τιμή, γιατί ο καφές παρηγοριάς δεν είναι τυποποιημένη δημοτική υπηρεσία. Το κόστος εξαρτάται κυρίως από τον χώρο, τον αριθμό των ατόμων και το είδος των κερασμάτων ή του γεύματος.

Ένας απλός καφές με μικρό κέρασμα είναι προφανώς διαφορετική υπηρεσία από ένα πλήρες γεύμα δεκάδων ατόμων σε εστιατόριο. Γι’ αυτό είναι προτιμότερο να ορίζεται πρώτα τι πραγματικά θέλει η οικογένεια και μετά να ζητείται συγκεκριμένη προσφορά.

Και κάτι σημαντικό: το κόστος του καφέ ή της αίθουσας είναι διαφορετικό από τα δημοτικά έξοδα του κοιμητηρίου. Για τον διαχωρισμό αυτών των χρεώσεων μπορείτε να δείτε τον οδηγό μας για τα τέλη κοιμητηρίου στην Αθήνα και την Αττική.

Τι μπορεί να αναλάβει το Γραφείο Τελετών Κωτσιάκος

Η ημέρα της κηδείας δεν είναι κατάλληλη στιγμή για να τηλεφωνεί η οικογένεια σε καταστήματα και να υπολογίζει τραπέζια. Για αυτό, εφόσον μας το ζητήσετε, μπορούμε να βοηθήσουμε στον συντονισμό και του καφέ μετά την τελετή.

Με βάση τις ανάγκες της οικογένειας μπορούμε να φροντίσουμε για:

• εύρεση κατάλληλου χώρου κοντά στο κοιμητήριο ή την εκκλησία,
• κράτηση κυλικείου, αίθουσας ή κοντινού καταστήματος, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα,
• συνεννόηση για τον αναμενόμενο αριθμό ατόμων,
• διευθέτηση των κερασμάτων που έχει επιλέξει η οικογένεια,
• συντονισμό με το πρόγραμμα της κηδείας, ώστε ο χώρος να είναι έτοιμος όταν ολοκληρωθεί η τελετή.

Αν παράλληλα οργανώνετε μνημόσυνο, η υπηρεσία μας για μνημόσυνα στην Αθήνα περιλαμβάνει επίσης δυνατότητα συντονισμού του χώρου και των σχετικών κερασμάτων.

Τα συνηθισμένα λάθη στην οργάνωση

• Να υπολογιστούν ακριβώς όσοι πήγαν στην κηδεία: δεν συνεχίζουν απαραίτητα όλοι στον καφέ, οπότε χρειάζεται λογική εκτίμηση και συνεννόηση με τον χώρο.
• Να επιλεγεί χώρος μόνο επειδή είναι «ωραίος»: αν απέχει πολύ ή δεν είναι προσβάσιμος, μπορεί να δυσκολέψει τους μεγαλύτερους ανθρώπους.
• Να παραγγελθεί πολύ περισσότερο φαγητό από όσο χρειάζεται: ο καφές της παρηγοριάς δεν χρειάζεται να μετατραπεί σε δεξίωση.
• Να μη συμφωνηθεί από πριν τι περιλαμβάνει η τιμή: ζητήστε συγκεκριμένο μενού ή πακέτο και ξεκάθαρο κόστος.
• Να φορτωθεί η οικογένεια με την οργάνωση την ίδια ημέρα: οι περισσότερες λεπτομέρειες μπορούν να έχουν κλείσει από πριν.

Δεν είναι το τραπέζι που έχει σημασία

Ο καφές παρηγοριάς έχει παραμείνει στην ελληνική παράδοση όχι επειδή οι άνθρωποι χρειάζονται ένα συγκεκριμένο μενού μετά την κηδεία, αλλά επειδή χρειάζονται λίγο χρόνο μαζί.

Πολλές φορές εκεί ακούγονται οι πιο ανθρώπινες ιστορίες της ημέρας. Ένας παλιός φίλος θυμάται κάτι που η οικογένεια δεν γνώριζε. Ένας συνάδελφος λέει πώς ήταν ο άνθρωπος στη δουλειά του. Συγγενείς που είχαν χρόνια να συναντηθούν κάθονται ξανά στο ίδιο τραπέζι.

Γι’ αυτό η σωστή οργάνωση είναι συνήθως η πιο απλή: ένας χώρος που βρίσκεται κοντά, αρκετές θέσεις για όσους θα έρθουν, ένα προσεγμένο κέρασμα και τίποτε περισσότερο από όσο πραγματικά χρειάζεται.

Εσείς αποφασίζετε αν θέλετε έναν απλό καφέ, ένα μικρό γεύμα ή καθόλου συγκέντρωση. Εμείς μπορούμε να φροντίσουμε τις πρακτικές λεπτομέρειες ώστε, όταν τελειώσει η κηδεία, να μη χρειάζεται να ασχοληθείτε με την οργάνωση.