Ε9 και ΕΝΦΙΑ μετά τον θάνατο: τι γίνεται με το ακίνητο που κληρονομείται
Ποιος δηλώνει το σπίτι που κληρονομείται, τι καταχωρίζεται στο Ε9, πώς υπολογίζεται ο ΕΝΦΙΑ και ποιες προθεσμίες ισχύουν.

Όταν φεύγει από τη ζωή ένας άνθρωπος που είχε ένα σπίτι, ένα οικόπεδο ή κάποιο άλλο ακίνητο, η οικογένεια δεν καλείται μόνο να αποφασίσει τι θα γίνει με την περιουσία. Χρειάζεται επίσης να εξετάσει μια συγκεκριμένη φορολογική υποχρέωση: ποιος θα καταχωρίσει το ακίνητο στο Ε9 και από πότε θα υπολογίζεται ο ΕΝΦΙΑ στο όνομά του;
Οι απορίες είναι εύλογες. Αν υπάρχει διαθήκη αλλά δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί, δηλώνει κάποιος το σπίτι; Αν οι κληρονόμοι είναι τρεις, ποιος καταχωρίζει το ποσοστό; Αν ο θάνατος έγινε μέσα στο 2026, ποιος χρεώνεται τον ΕΝΦΙΑ του 2026; Και μήπως η υποβολή της δήλωσης φόρου κληρονομιάς αρκεί για να ενημερωθεί το Περιουσιολόγιο;
Στον οδηγό αυτό συγκεντρώνουμε τις βασικές απαντήσεις με βάση τις οδηγίες της ΑΑΔΕ για το Ε9 και τον ΕΝΦΙΑ, τις διαδικασίες για κληρονόμους και τις αλλαγές του ν. 5313/2026. Εστιάζουμε στην πρακτική καταχώριση του ακινήτου και όχι σε μια γενική παρουσίαση όλου του κληρονομικού δικαίου.
Το ακίνητο δεν «περνάει» αυτόματα στο Ε9 των κληρονόμων επειδή δηλώθηκε ο θάνατος. Κάθε υπόχρεος ελέγχει τη δική του εικόνα στην ΑΑΔΕ και δηλώνει το εμπράγματο δικαίωμα και το ποσοστό που του αναλογούν. Ο ΕΝΦΙΑ αφορά την περιουσιακή κατάσταση της 1ης Ιανουαρίου κάθε έτους. Η προθεσμία του Ε9 στην κληρονομιά συνδέεται και με τη νόμιμη προθεσμία αποποίησης.
1. Πρώτα ξεχωρίζουμε το Ε9 από τον ΕΝΦΙΑ
Το Ε9 είναι η δήλωση στοιχείων ακινήτων. Αποτυπώνει στο φορολογικό Περιουσιολόγιο τα δικαιώματα ενός προσώπου σε κτίσματα, οικόπεδα και γήπεδα, με στοιχεία όπως επιφάνεια, χρήση, διεύθυνση, εμπράγματο δικαίωμα και ποσοστό συνιδιοκτησίας. Δεν αποτελεί από μόνο του τίτλο ιδιοκτησίας ούτε υποκαθιστά συμβόλαιο ή κτηματολογική εγγραφή.
Ο ΕΝΦΙΑ είναι ο ετήσιος φόρος που προσδιορίζεται με βάση τα εμπράγματα δικαιώματα επί ακινήτων, όπως υπάρχουν την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους, και τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Φορολογική Διοίκηση. Αυτό σημαίνει ότι μια μεταβολή μέσα στον Ιούνιο ή τον Νοέμβριο δεν αλλάζει αυτόματα την εικόνα με βάση την οποία υπολογίστηκε ο φόρος της ίδιας χρονιάς.
Η δήλωση ακινήτου
Περιγράφει ποιος έχει ποιο δικαίωμα στο ακίνητο, με τι ποσοστό και με ποια χαρακτηριστικά.
Ο ετήσιος φόρος
Υπολογίζεται με βάση την περιουσιακή κατάσταση της 1ης Ιανουαρίου και εκδίδεται με την αντίστοιχη πράξη προσδιορισμού.
Για τον κληρονόμο η σειρά έχει σημασία: πρώτα εξακριβώνει τι δικαίωμα έχει αποκτήσει και ποια καταχώριση απαιτείται· στη συνέχεια ελέγχει την περιουσιακή εικόνα και τις σχετικές πράξεις ΕΝΦΙΑ. Η ΑΑΔΕ εξηγεί ότι ο ΕΝΦΙΑ στηρίζεται στην εικόνα της 1ης Ιανουαρίου.
2. Ποιος υποβάλλει Ε9 όταν πεθάνει ο ιδιοκτήτης;
Κατά κανόνα, ο κάθε κληρονόμος υποβάλλει δήλωση για το ποσοστό και το δικαίωμα που αποκτά, εφόσον υπέχει σχετική υποχρέωση. Δεν αρκεί ένας συγγενής να καταχωρίσει στο δικό του Ε9 το 100% ενός διαμερίσματος μόνο και μόνο επειδή συντονίζει τις διαδικασίες της οικογένειας.
Το ποιος καλείται στην κληρονομιά μπορεί να προκύπτει από διαθήκη ή από την εξ αδιαθέτου διαδοχή. Η εικόνα αλλάζει εάν κάποιος αποποιηθεί, εάν η διαθήκη δημοσιευθεί αργότερα ή εάν υπάρχει διαφορά για το ποσοστό. Για τον λόγο αυτό, η ΑΑΔΕ αναφέρεται χωριστά στους εκ διαθήκης, στους εξ αδιαθέτου και στους κληρονόμους έπειτα από αποποιήσεις.
Πριν γίνει οποιαδήποτε καταχώριση, χρειάζεται να είναι σαφές αν ο θανών είχε πλήρη κυριότητα, ψιλή κυριότητα ή επικαρπία και αν κατείχε όλο το ακίνητο ή μόνο μερίδιο. Ένα σπίτι που ανήκε κατά 50% στον αποβιώσαντα δεν καταχωρίζεται σαν να κληρονομείται εξ ολοκλήρου. Οι κληρονόμοι διαδέχονται το δικαίωμα που πράγματι ανήκε στον θανόντα, σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύουν για την περίπτωση.
Αν εξετάζετε το ενδεχόμενο αποποίησης, μη συμπεράνετε βιαστικά ότι έχετε οριστικό ποσοστό. Διαβάστε τον ξεχωριστό οδηγό μας για την αποποίηση κληρονομιάς και τις προθεσμίες και απευθυνθείτε σε δικηγόρο πριν κάνετε ενέργειες που μπορεί να επηρεάσουν τη νομική σας θέση.
3. Από ποιο έτος πρέπει να εμφανίζεται το ακίνητο στο Ε9;
Για να καταλάβουμε το φορολογικό έτος, ξεχωρίζουμε τη στιγμή της κληρονομικής διαδοχής από τη στιγμή της φορολογικής δήλωσης. Η απώλεια ενός προσώπου μέσα στο 2026 δεν σημαίνει ότι διαγράφεται αναδρομικά από το Ε9 η περιουσία που είχε την 1η Ιανουαρίου 2026. Αντίστοιχα, το ότι μια αποδοχή υπογράφηκε το 2027 δεν σημαίνει πως το ακίνητο δεν μπορεί να εμφανίζεται ήδη ως κληρονομιαίο δικαίωμα για φορολογικούς σκοπούς.
Στις συνήθεις περιπτώσεις χωρίς διαθήκη, εφόσον η διαδοχή έχει οριστικοποιηθεί, η αλλαγή αποτυπώνεται στα δικαιώματα των κληρονόμων από το επόμενο έτος του θανάτου. Όταν υπάρχει διαθήκη, μεταγενέστερη δημοσίευση ή διαδοχικές αποποιήσεις, εφαρμόζονται ειδικοί κανόνες ως προς τον υπόχρεο και τα έτη στα οποία πρέπει να αποτυπωθεί η μεταβολή. Γι’ αυτό ο έλεγχος δεν πρέπει να γίνεται μόνο με βάση την ημερομηνία του συμβολαίου.
Οι γενικές οδηγίες της ΑΑΔΕ για την υποβολή Ε9 από κληρονόμους δίνουν συγκεκριμένα παραδείγματα για αυτές τις κατηγορίες. Ο σωστός χρόνος καταχώρισης πρέπει να επιβεβαιώνεται με βάση τα έγγραφα της συγκεκριμένης κληρονομιάς.
4. Προθεσμίες Ε9 μετά τον θάνατο: τι ισχύει το 2026 και το 2027;
Αυτό είναι το σημείο που προκαλεί τις περισσότερες παρεξηγήσεις. Σε άρθρα στο διαδίκτυο μπορεί να συναντήσετε μόνο την ημερομηνία «31 Ιανουαρίου», ενώ σε παλαιότερους οδηγούς της ΑΑΔΕ θα δείτε να τονίζεται η λήξη της προθεσμίας αποποίησης. Η διατύπωση του άρθρου 2 παρ. 8 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 128 του ν. 5313/2026, πρέπει να διαβάζεται προσεκτικά.
Ο γενικός κανόνας ορίζει την 31η Ιανουαρίου του επόμενου έτους από τη μεταβολή. Στην κληρονομική διαδοχή, εφόσον κατά τη λήξη αυτής της προθεσμίας δεν έχει ακόμη συμπληρωθεί η προθεσμία αποποίησης, το Ε9 υποβάλλεται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα που ακολουθεί τη λήξη της προθεσμίας αποποίησης.
| Περίπτωση | Τι ελέγχετε για την προθεσμία | Γιατί έχει σημασία |
|---|---|---|
| Θάνατος μέσα στο 2026 χωρίς διαθήκη | Κατά κανόνα 31/01/2027, εκτός εάν συντρέχει η ειδική παράταση λόγω εκκρεμούς αποποίησης. | Δεν είναι κάθε οικογένεια στην ίδια χρονική θέση. |
| Δημοσίευση διαθήκης | Πότε δημοσιεύθηκε και πότε άρχισε να τρέχει η αποποίηση για τον κληρονόμο. | Μπορεί να επηρεάζει τόσο τον υπόχρεο όσο και το χρονικό πλαίσιο. |
| Κληρονόμος που έμαθε τη διαδοχή ενώ διέμενε στο εξωτερικό | Ελέγχεται αν ισχύει προθεσμία αποποίησης ενός έτους. | Η ειδική προθεσμία Ε9 μπορεί να λήγει αργότερα. |
| Διαδοχικές αποποιήσεις | Πότε αναδείχθηκε ο τελικός κληρονόμος και ποια έτη αφορά η δήλωση. | Μπορεί να απαιτείται καταχώριση και για παλαιότερα φορολογικά έτη. |
Η αποποίηση είναι συνήθως τέσσερις μήνες από τη γνώση της επαγωγής και του λόγου της. Σε ειδικές περιπτώσεις εξωτερικού προβλέπεται ένα έτος. Η αφετηρία, οι τυχόν εξαιρέσεις και η επίδραση δημοσίευσης διαθήκης ελέγχονται εξατομικευμένα. Δείτε την κοινοποίηση του ν. 5313/2026 από την ΑΑΔΕ και τις οδηγίες για την αποποίηση.
Υπάρχει επιπλέον ειδική πρόβλεψη που συνδέει την υποβολή Ε9 με ορισμένες δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα για τη χρήση ακινήτων στο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.). Δεν αφορά αυτομάτως κάθε οικογένεια· όταν πρόκειται να δηλωθεί χρήση ακινήτου στο σχετικό μητρώο, πρέπει να εξεταστεί αν το Ε9 οφείλει να προηγηθεί.
5. Ποια έγγραφα και στοιχεία χρειάζεται να έχετε έτοιμα;
Το μεγαλύτερο μέρος των λαθών προκύπτει όταν κάποιος ανοίγει την εφαρμογή χωρίς να έχει τα αναγκαία στοιχεία του ακινήτου και της κληρονομικής σχέσης. Η καταχώριση ενός διαμερίσματος απαιτεί διαφορετικά δεδομένα από μια απλή υπεύθυνη δήλωση.
- Ληξιαρχική πράξη θανάτου: χρησιμοποιείται σε διαδικασίες πιστοποίησης της απώλειας. Για τα βήματα έκδοσης, δείτε το άρθρο μας για τη ληξιαρχική πράξη θανάτου και τα δικαιολογητικά.
- Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών και, όπου απαιτείται, κληρονομητήριο ή άλλα αποδεικτικά της κληρονομικής διαδοχής. Μπορείτε να διαβάσετε τον οδηγό για το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών.
- Διαθήκη και έγγραφα δημοσίευσης, εφόσον υπάρχει. Αν ακόμη αναζητείτε διαθήκη, έχουμε ξεχωριστό οδηγό για τον έλεγχο και τη δημοσίευσή της.
- Τίτλοι ακινήτου: συμβόλαιο κτήσης, τυχόν πράξη αποδοχής και στοιχεία Κτηματολογίου, όπου υπάρχουν.
- Προηγούμενη περιουσιακή εικόνα: στοιχεία Ε9 του θανόντος και, κατά περίπτωση, αριθμός ταυτότητας ακινήτου (ΑΤΑΚ) για διασταύρωση.
- Χαρακτηριστικά ακινήτου: διεύθυνση, τετραγωνικά, όροφος, χρήση, έτος κατασκευής, αριθμός παροχής ρεύματος, ποσοστό συνιδιοκτησίας, είδος δικαιώματος και γεωγραφικά στοιχεία.
Δεν χρειάζονται υποχρεωτικά όλα αυτά τα έγγραφα σε κάθε ψηφιακή υποβολή. Είναι όμως μια πρακτική βάση για να μη γίνει η καταχώριση πρόχειρα. Αν το Ε9 αφορά διόρθωση στοιχείων του ίδιου του αποβιώσαντος, ακολουθείται ειδική διαδικασία και μπορεί να ζητηθούν επιπλέον νομιμοποιητικά.
6. Πώς δηλώνεται το κληρονομούμενο ακίνητο στο myAADE — βήμα προς βήμα
Για τη συνηθισμένη καταχώριση στο όνομα του κληρονόμου, η ΑΑΔΕ διαθέτει την εφαρμογή «Δήλωση Ε9/ΕΝΦΙΑ». Ακολουθεί ένας πρακτικός οδηγός με βάση την επίσημη διαδικασία της εφαρμογής. Οι ονομασίες επιλογών ενδέχεται να προσαρμόζονται με ενημερώσεις του συστήματος.
- Συνδεθείτε με τους δικούς σας κωδικούς. Από την πύλη myAADE, ακολουθήστε «Εφαρμογές → Φορολογικές Υπηρεσίες → Ακίνητα → Δήλωση Ε9/ΕΝΦΙΑ». Δεν χρησιμοποιούμε τους προσωπικούς κωδικούς του θανόντος.
- Επιλέξτε το έτος που πρέπει να ενημερωθεί. Το σωστό έτος εξαρτάται από τη διαδοχή, τη δημοσίευση διαθήκης και τυχόν αποποιήσεις. Μη θεωρήσετε ότι είναι πάντοτε το έτος υπογραφής της αποδοχής.
- Δημιουργήστε δήλωση Ε9. Εντοπίστε την επιλογή εισαγωγής, μεταβολής ή διαγραφής ακινήτου και διαλέξτε τη σωστή αιτία καταχώρισης.
- Συμπληρώστε το ακίνητο στον κατάλληλο πίνακα. Ο πίνακας 1 αφορά κτίσματα και οικόπεδα, ενώ ο πίνακας 2 γήπεδα. Ελέγξτε ειδικά επιφάνεια, θέση, χρήση και γεωγραφικό προσδιορισμό.
- Δηλώστε το ακριβές δικαίωμα και ποσοστό. Πλήρης κυριότητα, ψιλή κυριότητα και επικαρπία δεν είναι ισοδύναμα. Το 25% ή το 50% δεν είναι διακοσμητική λεπτομέρεια: επηρεάζει την περιουσιακή εικόνα.
- Συμπληρώστε τα ζητούμενα στοιχεία κληρονομιάς. Ανάλογα με τη δήλωση, μπορεί να απαιτούνται ημερομηνία θανάτου, δημοσίευση διαθήκης και στοιχεία συμβολαιογραφικής πράξης.
- Ελέγξτε την προεπισκόπηση. Συγκρίνετε τη νέα εικόνα με τους τίτλους και την πραγματική κατάσταση. Αποθηκεύστε προσωρινά όσα χρειάζονται και διορθώστε πριν από την οριστικοποίηση.
- Κάντε οριστική υποβολή και κρατήστε αντίγραφο. Μην περιοριστείτε στην προσωρινή αποθήκευση. Ελέγξτε την υποβληθείσα δήλωση και την περιουσιακή εικόνα του επόμενου έτους, όπου απαιτείται.
Η καταχώριση στο δικό σας Ε9 δεν ταυτίζεται με τυχόν διορθώσεις στο Ε9 του αποβιώσαντος. Για δήλωση Ε9 που πρέπει να υποβληθεί για λογαριασμό θανόντος, η ΑΑΔΕ παραπέμπει, σε ειδικές μη ψηφιακές περιπτώσεις, στην υπηρεσία «Τα Αιτήματά μου», θεματική ομάδα «Κεφάλαιο».
7. Πώς γράφουμε σωστά τα ποσοστά και τα εμπράγματα δικαιώματα;
Ένα ακίνητο μπορεί να ανήκει σε ένα πρόσωπο εξ ολοκλήρου ή να υπάρχει συνιδιοκτησία. Το φορολογικό Ε9 πρέπει να αντανακλά το πραγματικό ποσοστό του συγκεκριμένου δικαιώματος που αποκτά ο κληρονόμος. Δεν είναι σωστό όλοι οι κληρονόμοι να γράφουν το ίδιο ακίνητο με 100% πλήρη κυριότητα.
Ελέγξτε αν ο θανών είχε πλήρη κυριότητα, αν είχε μόνο ψιλή κυριότητα ή αν ήταν επικαρπωτής. Αν υπήρχε επικαρπία που έληξε με τον θάνατο, μπορεί να απαιτείται μεταβολή στο δικαίωμα του ψιλού κυρίου· δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οι κληρονόμοι αποκτούν την ίδια επικαρπία. Οι ειδικές περιπτώσεις χρειάζονται έλεγχο τίτλων και νομοθεσίας.
Μεγάλη προσοχή χρειάζονται επίσης οι βοηθητικοί χώροι, οι αποκλειστικές χρήσεις, τα δικαιώματα σε οικόπεδα, τα αδόμητα γήπεδα, οι αποθήκες και οι θέσεις στάθμευσης. Δεν καταχωρίζονται όλα με τον ίδιο τρόπο. Αν στα παλαιά στοιχεία υπάρχει ασυμφωνία τετραγωνικών ή ορόφου, αυτή πρέπει να αξιολογηθεί και όχι να αντιγραφεί μηχανικά.
Η διαθήκη μπορεί να ορίζει συγκεκριμένο δικαίωμα ή μερίδιο, να προκύπτει επικαρπία ή να υπάρχουν περισσότεροι δικαιούχοι. Πριν πληκτρολογήσετε ποσοστό, ζητήστε από συμβολαιογράφο ή δικηγόρο να σας επιβεβαιώσει πώς αποτυπώνεται η συγκεκριμένη διαδοχή.
8. Ποιος πληρώνει τον ΕΝΦΙΑ όταν ο ιδιοκτήτης πεθάνει μέσα στο έτος;
Η βασική αρχή είναι απλή: ο ΕΝΦΙΑ ενός έτους προσδιορίζεται με βάση την κατάσταση της 1ης Ιανουαρίου του ίδιου έτους. Αν ένας ιδιοκτήτης ήταν εν ζωή και είχε το ακίνητο την 1η Ιανουαρίου 2026, ο φόρος του 2026 έχει υπολογιστεί με αυτή την περιουσιακή εικόνα. Ο θάνατος τον Αύγουστο δεν σημαίνει ότι το εκκαθαριστικό του 2026 εξαφανίζεται ή μεταφέρεται αυτομάτως στον κληρονόμο.
Οι φορολογικές εκκρεμότητες του θανόντος εξετάζονται στο πλαίσιο της κληρονομιάς, με βάση τους κανόνες ευθύνης των κληρονόμων και τυχόν αποποιήσεις ή ειδικούς τρόπους αποδοχής. Επομένως, άλλο πράγμα είναι στο όνομα ποιου εκδόθηκε η πράξη ΕΝΦΙΑ και άλλο ποιος τελικά έχει νόμιμη ευθύνη για τις οφειλές της κληρονομιάς.
Για το 2027, η φορολογική εικόνα επανεξετάζεται με βάση τα δικαιώματα της 1ης Ιανουαρίου 2027 και τους ειδικούς κανόνες κληρονομικής διαδοχής. Αν υπάρχουν αποποιήσεις, δημοσίευση διαθήκης σε άλλο έτος ή λάθη προηγούμενων δηλώσεων, μπορεί να απαιτούνται διορθώσεις ή νέες πράξεις προσδιορισμού.
Έστω ότι ένας ιδιοκτήτης διαμερίσματος πεθαίνει στις 15 Ιουλίου 2026. Κατά την 1η Ιανουαρίου 2026 είχε ακόμη το ακίνητο στο όνομά του. Γι’ αυτό ο ΕΝΦΙΑ του 2026 αφορά εκείνη την εικόνα. Στο Ε9 των κληρονόμων εξετάζονται χωριστά η διαδοχή, οι προθεσμίες και η ορθή περιουσιακή κατάσταση για το 2027.
Δεν υπάρχει ένας σταθερός «φόρος κληρονόμου» που προκύπτει αυτόματα από το ποσοστό του παλιού εκκαθαριστικού. Ο ΕΝΦΙΑ κάθε προσώπου υπολογίζεται με βάση το σύνολο των δικαιωμάτων και των χαρακτηριστικών που λαμβάνονται υπόψη κάθε έτος.
9. Άλλο Ε9, άλλο φόρος κληρονομιάς και άλλο συμβολαιογραφική αποδοχή
Στην πράξη οι τρεις διαδικασίες συχνά αντιμετωπίζονται σαν μία. Δεν είναι. Η δήλωση Ε9 ενημερώνει τη φορολογική εικόνα των ακινήτων. Η δήλωση φόρου κληρονομιάς αφορά τη φορολογική αντιμετώπιση της κληρονομούμενης περιουσίας. Η πράξη αποδοχής κληρονομιάς είναι συμβολαιογραφική πράξη, όταν απαιτείται για την περίπτωση, με τις αναγκαίες διαδικασίες καταχώρισης.
Για τον φόρο κληρονομιάς, η ΑΑΔΕ αναφέρει ως γενική προθεσμία εννέα μήνες για θάνατο στην Ελλάδα και ένα έτος σε ορισμένες περιπτώσεις εξωτερικού, με ειδικούς κανόνες ως προς την αφετηρία. Οι προθεσμίες αυτές δεν αντικαθιστούν την προθεσμία του Ε9. Μπορεί δηλαδή να υπάρχουν δύο διαφορετικά ημερολόγια υποχρεώσεων για το ίδιο ακίνητο.
Ούτε η χρήση της εφαρμογής myPROPERTY για τον φόρο κληρονομιάς πρέπει να θεωρείται από μόνη της απόδειξη ότι το Ε9 των κληρονόμων έχει ελεγχθεί και υποβληθεί σωστά. Οι αυτόματες δηλώσεις Ε9 που περιγράφει η ΑΑΔΕ αφορούν συγκεκριμένες ψηφιακές μεταβιβάσεις και γονικές παροχές/δωρεές, όχι μια γενική αυτόματη τακτοποίηση κάθε κληρονομιάς.
Αν σχεδιάζετε μελλοντική πώληση του κληρονομούμενου ακινήτου, ο συμβολαιογράφος μπορεί να χρειαστεί πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ και άλλα φορολογικά δικαιολογητικά. Για μια διαφορετική αλλά σχετική διαδικασία, μπορείτε να δείτε πώς εκδίδεται η φορολογική ενημερότητα και πότε μπλοκάρει μια συναλλαγή. Η ενημερότητα δεν είναι το ίδιο έγγραφο με το πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ.
Για αποδοχή κληρονομιάς η ΑΑΔΕ επισημαίνει την ανάγκη πιστοποιητικού ΕΝΦΙΑ προηγούμενων ετών. Όταν το πιστοποιητικό αφορά αποβιώσαντα, προβλέπεται ειδική διαδικασία μέσω της αρμόδιας φορολογικής υπηρεσίας και, κατά περίπτωση, των «Αιτημάτων μου».
10. Τέσσερα πρακτικά παραδείγματα κληρονομιάς ακινήτου
Παράδειγμα Α — Ένα διαμέρισμα, σύζυγος και δύο παιδιά
Ένας άνθρωπος κατείχε το 100% της πλήρους κυριότητας ενός διαμερίσματος και πεθαίνει χωρίς διαθήκη. Αν η σύζυγος και τα δύο παιδιά είναι οι μοναδικοί νόμιμοι κληρονόμοι, δεν υπάρχουν αποποιήσεις ούτε άλλη ιδιαιτερότητα, το υποθετικό σχήμα της εξ αδιαθέτου διαδοχής είναι 1/4 για τη σύζυγο και από 3/8 για κάθε παιδί. Κάθε πρόσωπο ελέγχει και δηλώνει το δικό του δικαίωμα· δεν καταχωρίζει κανείς αυθαίρετα το 100%.
Παράδειγμα Β — Η διαθήκη δημοσιεύεται αργότερα
Ο θάνατος έγινε τον Δεκέμβριο 2026, αλλά η διαθήκη δημοσιεύεται αργότερα. Δεν πρέπει να καταχωριστεί αυθαίρετα η περιουσία με βάση μια ανεπιβεβαίωτη φήμη για το περιεχόμενό της. Χρειάζεται έλεγχος της δημοσίευσης, των δικαιούχων, της ημερομηνίας έναρξης αποποίησης και του έτους στο οποίο καταχωρίζεται η μεταβολή.
Παράδειγμα Γ — Κάποιος αποποιείται την κληρονομιά
Ένας από τους αρχικούς κληρονόμους κάνει έγκυρη αποποίηση και καλείται άλλος. Οι φορολογικές καταχωρίσεις πρέπει να συμβαδίζουν με το ποιος τελικά καθίσταται κληρονόμος. Η ΑΑΔΕ προβλέπει ειδική αντιμετώπιση και, ορισμένες φορές, δηλώσεις που αφορούν παλαιότερα έτη, παρότι ο τελικός κληρονόμος αναδείχθηκε αργότερα.
Παράδειγμα Δ — Ο θανών είχε μόνο το μισό σπίτι
Ένα ζευγάρι είχε από 50% πλήρη κυριότητα ενός σπιτιού. Αν πεθάνει ο ένας σύζυγος, στην κληρονομιά περιλαμβάνεται το δικό του 50%, όχι και το 50% του επιζώντος. Στο Ε9 χρειάζεται να αποτυπωθεί σωστά η συνύπαρξη του προϋπάρχοντος δικαιώματος με το νέο κληρονομιαίο ποσοστό, κατά περίπτωση.
Τα παραδείγματα είναι εκπαιδευτικά. Δεν αποτελούν εξατομικευμένη γνωμοδότηση για ποσοστά, διαθήκη, νόμιμη μοίρα ή φορολογικό έτος.
11. Τι γίνεται αν το Ε9 του θανόντος είχε λάθη ή λείπει ακίνητο;
Η κληρονομιά συχνά αποκαλύπτει παλιά προβλήματα: ένα αγροτεμάχιο που δεν δηλώθηκε, λανθασμένα τετραγωνικά, διαφορετικό όροφο, ανακριβές ποσοστό συνιδιοκτησίας ή ασυμφωνία με τα συμβόλαια. Η σωστή αντιμετώπιση δεν είναι να αντιγράψουμε το λάθος στο Ε9 των κληρονόμων, αλλά να διαπιστώσουμε πρώτα τι αναφέρεται στους τίτλους και στη φορολογική εικόνα.
Όταν πρέπει να γίνει υποβολή ή διόρθωση για το ίδιο το πρόσωπο που έχει αποβιώσει, η ΑΑΔΕ προβλέπει ειδικές περιπτώσεις μη ψηφιακής υποβολής: μέσω «Τα Αιτήματά μου» και της διαδικασίας «Υποβολή δήλωσης Ε9 (ειδικές περιπτώσεις μη ψηφιακής υποβολής)» στη θεματική ομάδα «Κεφάλαιο». Χρειάζονται τα κατά περίπτωση νομιμοποιητικά και αποδεικτικά.
Αν η διόρθωση επηρεάζει προηγούμενο ΕΝΦΙΑ, μπορεί να χρειαστεί νέα εκκαθάριση ή περαιτέρω έλεγχος. Οι πρόσθετες συνέπειες και τυχόν κυρώσεις εξαρτώνται από το είδος της δήλωσης, το έτος και τις εκάστοτε διατάξεις. Δεν είναι ασφαλές να διαβεβαιώσει κανείς γενικά ότι «όλες οι διορθώσεις γίνονται χωρίς πρόστιμο».
Συγκρίνετε συμβόλαιο, Κτηματολόγιο, προηγούμενο Ε9, εκκαθαριστικό ΕΝΦΙΑ και πραγματική κατάσταση ακινήτου. Αν υπάρχει διαφορά, σημειώστε ακριβώς ποιο στοιχείο διαφέρει και σε ποιο φορολογικό έτος. Αυτό μειώνει την πιθανότητα να διορθωθεί ένα πεδίο αλλά να δημιουργηθεί άλλο λάθος.
12. Κληρονομείται οικογενειακός τάφος: μπαίνει στο Ε9;
Επειδή οι οικογένειες μπορεί να έχουν και οικογενειακό τάφο, αξίζει να ξεχωρίσουμε δύο πολύ διαφορετικές έννοιες: το ακίνητο που έχει κάποιος στην ιδιοκτησία του και το δικαίωμα χρήσης θέσης σε δημοτικό κοιμητήριο. Η ύπαρξη οικογενειακού τάφου δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι υπάρχει ιδιωτική πλήρης κυριότητα σε ακίνητο που πρέπει να δηλωθεί όπως ένα σπίτι ή οικόπεδο.
Στις συνήθεις περιπτώσεις, η παραχώρηση οικογενειακού τάφου ρυθμίζεται από τον κανονισμό του οικείου κοιμητηρίου και αφορά δικαίωμα χρήσης, όχι συμβολαιογραφική αγορά οικοπέδου. Για τις πρακτικές προϋποθέσεις και τα δικαιώματα των δικαιούχων, δείτε τον ξεχωριστό μας οδηγό για τον οικογενειακό τάφο στην Αθήνα.
Αυτός ο διαχωρισμός είναι ιδιαίτερα χρήσιμος όταν συγκεντρώνετε την περιουσία του θανόντος: μην αναμειγνύετε τα δικαιώματα χρήσης κοιμητηρίου με τίτλους κυριότητας ιδιωτικού ακινήτου. Αν υπάρχει σπάνια ή ειδική συμβατική περίπτωση, ζητήστε έλεγχο των σχετικών εγγράφων.
13. Λίστα ελέγχου πριν από την οριστική υποβολή
Μια μικρή οργάνωση στην αρχή αποτρέπει συχνά πολλές επισκέψεις, διορθώσεις και άσκοπο άγχος. Η παρακάτω λίστα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τα μέλη της οικογένειας όταν αρχίζουν να συγκεντρώνουν έγγραφα.
- Έχουμε επιβεβαιώσει ότι ο θάνατος έχει καταχωριστεί στη ληξιαρχική και φορολογική εικόνα όπου χρειάζεται.
- Γνωρίζουμε αν υπάρχει διαθήκη και πότε δημοσιεύθηκε.
- Έχει εξεταστεί η πιθανότητα αποποίησης πριν γίνουν ενέργειες.
- Έχουμε ξεκαθαρίσει ποιοι είναι οι κληρονόμοι και ποιο δικαίωμα αναλογεί στον καθένα.
- Έχουμε συμβόλαια, στοιχεία Κτηματολογίου και παλιό Ε9 για αντιπαραβολή.
- Ελέγξαμε επιφάνεια, χρήση, όροφο, ποσοστό, είδος δικαιώματος και παροχή ρεύματος.
- Υπολογίσαμε τη νόμιμη προθεσμία Ε9 για τη συγκεκριμένη περίπτωση, όχι βάσει γενικής φήμης.
- Ελέγξαμε χωριστά τη δήλωση φόρου κληρονομιάς και τις δικές της προθεσμίες.
- Ελέγξαμε αν υπάρχει εκκρεμότητα ΕΝΦΙΑ του θανόντος ή προηγούμενων ετών.
- Οριστικοποιήσαμε το Ε9 και κρατήσαμε αποδεικτικό και αντίγραφο περιουσιακής εικόνας.
Αν έχετε μόλις χάσει έναν άνθρωπο, δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσετε όλα τα ζητήματα ταυτόχρονα. Πρώτη προτεραιότητα είναι οι επείγουσες διαδικασίες που αφορούν τον θάνατο και την τελετή, ενώ για τις φορολογικές προθεσμίες χρειάζεται έγκαιρος, τεκμηριωμένος προγραμματισμός.
Το Γραφείο Τελετών Κωτσιάκος βρίσκεται δίπλα στις οικογένειες της Αθήνας και της Αττικής για τον συντονισμό της τελετής και των σχετικών πρακτικών διαδικασιών. Για τις δηλώσεις Ε9, τα κληρονομικά ποσοστά και τον ΕΝΦΙΑ, ο αρμόδιος λογιστής, συμβολαιογράφος ή δικηγόρος μπορεί να δώσει την εξατομικευμένη φορολογική και νομική καθοδήγηση.
Ε9 μετά τον θάνατο: απαντήσεις σε 10 συχνές απορίες
Συγκεντρώσαμε τις ερωτήσεις που προκύπτουν συχνότερα όταν υπάρχει ακίνητο στην κληρονομιά. Οι απαντήσεις είναι γενικές και βασίζονται στις επίσημες πηγές που παρατίθενται παρακάτω.
Πρέπει να βάλω στο Ε9 το σπίτι που κληρονόμησα πριν κάνω αποδοχή κληρονομιάς;
Η υποχρέωση Ε9 δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ημερομηνία συμβολαιογραφικής αποδοχής. Ελέγχονται η κληρονομική διαδοχή, το έτος καταχώρισης, οι τυχόν αποποιήσεις και η νόμιμη προθεσμία. Συμβουλευτείτε λογιστή και συμβολαιογράφο για τη συγκεκριμένη περίπτωση.
Ποιος κάνει το Ε9 αν υπάρχουν τρεις κληρονόμοι;
Κάθε κληρονόμος δηλώνει στο δικό του Ε9 το δικαίωμα και το ποσοστό που του αναλογούν, εφόσον υπέχει υποχρέωση. Δεν δηλώνει ένας το σύνολο του ακινήτου για λογαριασμό όλων χωρίς νόμιμη βάση.
Ποια είναι η προθεσμία Ε9 όταν ο θάνατος έγινε το 2026;
Ο γενικός κανόνας του άρθρου 2 παρ. 8 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας προβλέπει 31 Ιανουαρίου του επόμενου έτους. Αν τότε δεν έχει λήξει η νόμιμη προθεσμία αποποίησης, μπορεί να ισχύει η ειδική μεταγενέστερη προθεσμία έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα από τη λήξη της αποποίησης.
Ο θανών πέθανε τον Ιούλιο 2026. Ποιος πληρώνει τον ΕΝΦΙΑ 2026;
Ο ΕΝΦΙΑ 2026 υπολογίζεται με βάση την περιουσιακή κατάσταση της 1ης Ιανουαρίου 2026. Αν το ακίνητο ανήκε τότε στον θανόντα, η πράξη του 2026 βασίζεται σε εκείνη την εικόνα. Η τελική ευθύνη για εκκρεμείς οφειλές εξετάζεται στο πλαίσιο της κληρονομιάς.
Υποβάλλεται αυτόματα το Ε9 μέσω myPROPERTY όταν υπάρχει κληρονομιά;
Μην το θεωρείτε δεδομένο. Η ΑΑΔΕ προβλέπει αυτόματη δημιουργία Ε9 για συγκεκριμένες ψηφιακές μεταβιβάσεις και ορισμένες γονικές παροχές ή δωρεές. Για κληρονομιά πρέπει να ελεγχθεί ξεχωριστά η υποχρέωση και η πραγματική περιουσιακή εικόνα.
Χρειάζεται Ε9 αν υπάρχει διαθήκη που δεν έχει δημοσιευθεί;
Η δημοσίευση διαθήκης είναι κρίσιμη για την αναγνώριση εκ διαθήκης κληρονόμων και την προθεσμία αποποίησης. Δεν είναι ασφαλές να καταχωρίσετε ποσοστά χωρίς να έχει ξεκαθαριστεί ποιος κληρονομεί και από πότε.
Τι γίνεται αν το Ε9 του θανόντος είχε λάθος τετραγωνικά;
Η διόρθωση εξετάζεται ξεχωριστά. Για υποβολές που αφορούν τον αποβιώσαντα, η ΑΑΔΕ προβλέπει ειδική διαδικασία μέσω «Τα Αιτήματά μου» και σχετικών νομιμοποιητικών. Ελέγξτε τίτλους, πραγματική κατάσταση και φορολογικά έτη πριν από οποιαδήποτε μεταβολή.
Είναι ίδια η δήλωση Ε9 με τη δήλωση φόρου κληρονομιάς;
Όχι. Το Ε9 αφορά τα στοιχεία και τα δικαιώματα επί ακινήτων, ενώ η δήλωση φόρου κληρονομιάς αφορά τη φορολογική αντιμετώπιση της κληρονομούμενης περιουσίας. Έχουν διαφορετικές διαδικασίες και προθεσμίες.
Μπαίνει ο οικογενειακός τάφος στο Ε9 σαν ακίνητο;
Κατά κανόνα, το δικαίωμα χρήσης οικογενειακού τάφου σε δημοτικό κοιμητήριο δεν είναι το ίδιο με ιδιωτική κυριότητα οικοπέδου. Η περίπτωση ελέγχεται με βάση τον κανονισμό του κοιμητηρίου και τα πραγματικά έγγραφα.
Μπορώ να πουλήσω το ακίνητο αμέσως μόλις το περάσω στο Ε9;
Η υποβολή Ε9 από μόνη της δεν ολοκληρώνει όλες τις αναγκαίες κληρονομικές και συμβολαιογραφικές ενέργειες. Για μεταβίβαση ελέγχονται τίτλοι, καταχωρίσεις, πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ και όποια άλλα έγγραφα απαιτούνται.
Επίσημες πηγές και νομική τεκμηρίωση
Οι προθεσμίες και οι διαδικασίες ελέγχθηκαν με βάση τις παρακάτω δημόσιες πληροφορίες. Πριν από κάθε υποβολή, ελέγξτε τις νεότερες ανακοινώσεις της ΑΑΔΕ, καθώς η φορολογική νομοθεσία και οι εφαρμογές μεταβάλλονται.
- ΑΑΔΕ — Δήλωση Ε9 / ΕΝΦΙΑ: ηλεκτρονική εφαρμογή και βήματα
- ΑΑΔΕ — Υποβολή Ε9 από κληρονόμους
- ΑΑΔΕ — Ο.3029/2026: κοινοποίηση άρθρου 128 ν.5313/2026
- ΑΑΔΕ — ΕΝΦΙΑ και εικόνα ακινήτων την 1η Ιανουαρίου
- ΑΑΔΕ — Προθεσμίες και διαδικασία φόρου κληρονομιάς
- ΑΑΔΕ — Προθεσμία αποποίησης κληρονομιάς
- Ν. 5313/2026, άρθρο 128 — κωδικοποιημένη προβολή
Σημείωση: Το άρθρο είναι ενημερωτικό, όχι φορολογική ή νομική γνωμοδότηση. Τα πραγματικά ποσοστά, οι προθεσμίες, οι αποποιήσεις, οι τίτλοι, οι διορθωτικές δηλώσεις και η ευθύνη για οφειλές πρέπει να ελέγχονται εξατομικευμένα από τους αρμόδιους επαγγελματίες.
Δίπλα στην οικογένεια, από την πρώτη στιγμή
Όταν προκύπτει μια απώλεια, η οργάνωση της τελετής και οι άμεσες διαδικασίες δεν χρειάζεται να αντιμετωπιστούν χωρίς καθοδήγηση. Επικοινωνήστε μαζί μας για τις υπηρεσίες του γραφείου.



