Κληρονομιά και Κτηματολόγιο: πότε χρειάζεται καταχώριση δικαιώματος
Κληρονομικό δικαίωμα χωρίς αποδοχή, καταχώριση συμβολαιογραφικής πράξης, ΚΑΕΚ, δικαιολογητικά και διόρθωση εγγραφών.

Μετά τον θάνατο ενός γονέα, συζύγου ή άλλου συγγενή, μια οικογένεια μπορεί να γνωρίζει ότι υπάρχει ένα σπίτι, ένα οικόπεδο ή ένα αγροτεμάχιο, αλλά να μην ξέρει αν το ακίνητο έχει δηλωθεί σωστά στο Κτηματολόγιο. Άλλοτε υπάρχει παλιό συμβόλαιο και δεν έχει γίνει αποδοχή κληρονομιάς. Άλλοτε η αποδοχή έχει υπογραφεί, αλλά το όνομα του νέου δικαιούχου δεν εμφανίζεται ακόμη στις ηλεκτρονικές εγγραφές. Και σε ορισμένες περιπτώσεις το ακίνητο φαίνεται με την ένδειξη «αγνώστου ιδιοκτήτη».
Η σχέση Κτηματολόγιο – κληρονομιά έχει έναν βασικό κανόνα: πρώτα εξακριβώνουμε σε ποιο στάδιο βρίσκεται η περιοχή και τι έχει καταχωριστεί ήδη για το συγκεκριμένο δικαίωμα. Δεν είναι η ίδια διαδικασία να δηλώσουμε ένα κληρονομικό δικαίωμα κατά την κτηματογράφηση και να καταχωρίσουμε μια συμβολαιογραφική αποδοχή σε Κτηματολογικό Γραφείο που λειτουργεί.
Αυτός ο οδηγός εξηγεί, με παραδείγματα και επίσημες παραπομπές, πότε απαιτείται δήλωση ιδιοκτησίας, ποια είναι τα βήματα μετά την αποδοχή κληρονομιάς, πώς εντοπίζουμε τον ΚΑΕΚ, ποια πιστοποιητικά ζητούνται και τι κάνουμε αν εμφανιστεί λάθος. Η ενημέρωση έχει ελεγχθεί με βάση τις οδηγίες του Ελληνικού Κτηματολογίου έως τις 4 Νοεμβρίου 2026.
Κατά την κτηματογράφηση, κληρονόμος μπορεί υπό προϋποθέσεις να δηλώσει δικαίωμα ακόμη και χωρίς συμβολαιογραφική αποδοχή, εφόσον προσκομίζει τα δικαιολογητικά κληρονομικής διαδοχής. Σε Κτηματολόγιο που λειτουργεί, η συμβολαιογραφική αποδοχή ή άλλος κατάλληλος εγγραπτέος τίτλος καταχωρίζεται στο αρμόδιο γραφείο. Το Ε9 και ο φόρος κληρονομιάς δεν αντικαθιστούν την κτηματολογική διαδικασία.
1. Τι καταγράφει το Κτηματολόγιο όταν κληρονομούμε ακίνητο;
Το Κτηματολόγιο αποτελεί το σύστημα καταγραφής των ακινήτων και των εγγραπτέων δικαιωμάτων επάνω σε αυτά. Κάθε ακίνητο αντιστοιχίζεται με κτηματολογικό φύλλο και ΚΑΕΚ, δηλαδή έναν μοναδικό κωδικό ταυτοποίησης. Εκεί καταγράφονται στοιχεία του ακινήτου, δικαιούχοι, ποσοστά, δικαιώματα και οι πράξεις που έχουν καταχωριστεί. Δεν είναι απλώς μία κατάσταση ονομάτων ιδιοκτητών· αποτελεί μέρος του νομικού ιστορικού του ακινήτου.
Σε μια κληρονομιά, το ζητούμενο δεν είναι να προστεθεί αόριστα «ο κληρονόμος» στα χαρτιά. Πρέπει να εξεταστεί αν ο θανών ήταν καταχωρισμένος δικαιούχος, ποιο δικαίωμα είχε, ποιο ποσοστό του ανήκε και με ποιον νόμιμο τίτλο το δικαίωμα περιέρχεται στους διαδόχους του. Μπορεί να πρόκειται για πλήρη κυριότητα, ψιλή κυριότητα, επικαρπία ή συγκυριότητα εξ αδιαιρέτου. Η διαφορά έχει σημασία για το περιεχόμενο της εγγραφής.
Για παράδειγμα, αν ο πατέρας είχε το 50% ενός οικοπέδου και το άλλο 50% ανήκε ήδη στη μητέρα, οι κληρονόμοι δεν δηλώνουν αυτομάτως ολόκληρο το οικόπεδο ως νέα κληρονομιά. Εξετάζουν μόνο την κληρονομική μερίδα που αντιστοιχεί στο δικαίωμα του πατέρα. Το Κτηματολόγιο αποτυπώνει συγκεκριμένα εμπράγματα δικαιώματα και όχι γενικά την οικογενειακή σχέση των προσώπων.
Το Ελληνικό Κτηματολόγιο εξηγεί ποια στοιχεία τηρούνται στα κτηματολογικά φύλλα και πώς αποτυπώνεται ο ΚΑΕΚ στη σελίδα «Στοιχεία που τηρούνται στα Κτηματολογικά Γραφεία».
2. Πρώτος έλεγχος: κτηματογράφηση, ανάρτηση ή λειτουργούν Κτηματολόγιο;
Η πιο συνηθισμένη παρεξήγηση είναι ότι υπάρχει μία ενιαία «αίτηση για κληρονομιά στο Κτηματολόγιο» που ισχύει παντού. Στην πραγματικότητα πρέπει πρώτα να εντοπίσουμε το στάδιο της περιοχής στην οποία βρίσκεται το ακίνητο. Η διοικητική διαδικασία διαφέρει ανάλογα με το αν συλλέγονται δηλώσεις ιδιοκτησίας, αν έχουν αναρτηθεί στοιχεία προς έλεγχο ή αν έχει ήδη ξεκινήσει η λειτουργία του Κτηματολογίου.
Δηλώνετε τα δικαιώματα και προσκομίζετε στοιχεία για τον τρόπο κτήσης. Η κληρονομιά μπορεί να τεκμηριωθεί ακόμη και χωρίς μεταγεγραμμένη αποδοχή, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις.
Ελέγχετε δικαιούχο, ποσοστό, θέση και όρια. Για παραλείψεις ή ανακρίβειες ακολουθείτε τη διαδικασία ελέγχου ή διόρθωσης που αντιστοιχεί στο στάδιο και στις ανακοινωμένες προθεσμίες.
Υποβάλλετε την κατάλληλη εγγραπτέα πράξη, όπως συμβολαιογραφική αποδοχή κληρονομιάς, στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο και ελέγχετε την καταχώρισή της.
Η βασική διαφορά δεν είναι τυπική. Αν η περιοχή βρίσκεται σε κτηματογράφηση, συζητάμε για δήλωση δικαιώματος. Αν λειτουργεί Κτηματολόγιο, συζητάμε για καταχώριση πράξης και ενημέρωση συγκεκριμένου κτηματολογικού φύλλου. Η σύγχυση αυτών των σταδίων μπορεί να οδηγήσει σε λάθος αίτηση, καθυστέρηση και πρόσθετα έξοδα.
Για την κατάσταση της περιοχής και τις διαθέσιμες ηλεκτρονικές υπηρεσίες, ξεκινήστε από την πρόσβαση στα κτηματολογικά στοιχεία των ακινήτων και από τις πληροφορίες του αρμόδιου γραφείου.
3. Μπορώ να δηλώσω κληρονομιά στο Κτηματολόγιο χωρίς αποδοχή;
Ναι, σε περιοχές που βρίσκονται σε διαδικασία κτηματογράφησης, υπό τις προϋποθέσεις που θέτει το Ελληνικό Κτηματολόγιο. Οι κληρονόμοι μπορούν να δηλώσουν δικαίωμα με αιτία κτήσης την κληρονομική διαδοχή ακόμη και αν δεν έχουν συντάξει και μεταγράψει πράξη αποδοχής κληρονομιάς. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν υπάρχει παλιό ακίνητο στην επαρχία, αλλά η οικογένεια δεν έχει ολοκληρώσει την αποδοχή ή υπάρχουν διαδοχικές κληρονομιές.
Η σχετική δήλωση δεν γίνεται μόνο με μια προφορική διαβεβαίωση ότι «ήταν του παππού». Χρειάζονται έγγραφα που τεκμηριώνουν την κληρονομική διαδοχή, όπως ληξιαρχική πράξη θανάτου, τίτλος του θανόντος εφόσον υπάρχει, πιστοποιητικό μη αποποίησης και, ανάλογα με την περίπτωση, πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών ή έγγραφα για τη δημοσιευμένη διαθήκη.
Οι ίδιες οι οδηγίες του Κτηματολογίου περιγράφουν χωριστά την περίπτωση όπου υπάρχει διαθήκη και εκείνη της εξ αδιαθέτου διαδοχής. Δείτε την επίσημη σελίδα «Υποβολή Δήλωσης Ν.2308/95». Για την αναζήτηση των εγγράφων βοηθούν και οι οδηγοί μας για το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών και για το πώς βρίσκουμε αν υπάρχει διαθήκη.
Η δυνατότητα υποβολής δήλωσης ιδιοκτησίας χωρίς αποδοχή δεν σημαίνει ότι ολοκληρώθηκε η συμβολαιογραφική και κτηματολογική τακτοποίηση ούτε ότι μπορεί να γίνει αμέσως πώληση χωρίς άλλη ενέργεια. Η δήλωση κατά την κτηματογράφηση έχει διαφορετικό σκοπό από την καταχώριση της εγγραπτέας πράξης.
4. Πότε καταχωρίζεται η αποδοχή κληρονομιάς στο Κτηματολόγιο;
Όταν η περιοχή λειτουργεί ήδη με Κτηματολόγιο, η συμβολαιογραφική πράξη αποδοχής κληρονομιάς αποτελεί εγγραπτέα πράξη. Ο συμβολαιογράφος που συντάσσει την αποδοχή εξετάζει τους τίτλους, τα απαιτούμενα πιστοποιητικά και το ιστορικό του δικαιώματος. Έπειτα η πράξη υποβάλλεται για καταχώριση στο κατά τόπο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο ή Υποκατάστημα, σύμφωνα με την ισχύουσα διαδικασία.
Οι οδηγίες του Κτηματολογίου προβλέπουν ηλεκτρονική υποβολή εγγραπτέων πράξεων από δικαιούχους ή εξουσιοδοτημένους επαγγελματίες για τις περιοχές που καλύπτονται. Για τα Κτηματολογικά Γραφεία του φορέα στην Αττική η υποβολή πολλών κατηγοριών πράξεων γίνεται ψηφιακά. Ο συμβολαιογράφος μπορεί να σας διευκρινίσει ποιος υποβάλλει την αίτηση στη δική σας υπόθεση και πώς παρακολουθείται η εξέλιξή της.
Η κατάθεση της αίτησης δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ολοκληρώθηκε η καταχώριση. Μετά τον έλεγχο και την πληρωμή των υπολογισμένων τελών εκδίδεται το σχετικό πιστοποιητικό καταχώρισης, όπου προβλέπεται. Κρατήστε τόσο το αντίγραφο της πράξης όσο και την απόδειξη ή το πιστοποιητικό καταχώρισης για κάθε μελλοντική πράξη στο ακίνητο.
Δείτε την επίσημη υπηρεσία αίτησης καταχώρισης εγγραπτέας πράξης και το gov.gr για συμβολαιογράφους.
5. Τι είναι ο ΚΑΕΚ και πώς βρίσκω το ακίνητο που κληρονόμησα;
Ο ΚΑΕΚ είναι ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου, που προσδιορίζει συγκεκριμένο ακίνητο μέσα στο κτηματολογικό σύστημα. Είναι ένας από τους πρώτους αριθμούς που χρειάζεται ο συμβολαιογράφος ή ο δικηγόρος για να εντοπίσει τη σωστή εγγραφή. Δεν πρέπει να συγχέεται με τον ΑΤΑΚ, ο οποίος χρησιμοποιείται στο φορολογικό Ε9 και δεν υποκαθιστά τον κτηματολογικό κωδικό.
Αν το ακίνητο εμφανίζεται στα δικά σας καταχωρισμένα δικαιώματα, μπορείτε να ελέγξετε τη σχετική εγγραφή μέσω της υπηρεσίας «Πρόσβαση στα κτηματολογικά στοιχεία των ακινήτων μου» χρησιμοποιώντας τους δικούς σας κωδικούς TAXISnet. Όταν πρόκειται για ακίνητο που παραμένει στο όνομα του θανόντος ή δεν έχει ακόμη καταχωριστεί ο κληρονόμος, ο συμβολαιογράφος ή ο δικηγόρος μπορεί να διενεργήσει τον κατάλληλο έλεγχο τίτλων και κτηματολογικού φύλλου.
Αν δεν εμφανίζεται ένα ακίνητο στο myKTIMA, αυτό δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι το ακίνητο δεν σας ανήκει. Το Κτηματολόγιο αναφέρει ότι η μη εμφάνιση μπορεί να σχετίζεται και με την ταυτοποίηση ΑΦΜ ή άλλα στοιχεία της εγγραφής. Ο σωστός επόμενος έλεγχος γίνεται στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο, όχι με αυθαίρετη επανάληψη μιας δήλωσης.
Ένα παιδί κληρονομεί μερίδιο διαμερίσματος, αλλά η ηλεκτρονική υπηρεσία εμφανίζει μόνο το άλλο ακίνητο που ήδη είχε αγοράσει. Αυτό μπορεί απλώς να σημαίνει ότι η αποδοχή κληρονομιάς δεν έχει ακόμη καταχωριστεί ή ότι χρειάζεται διόρθωση στοιχείων. Πριν υποβάλει νέα αίτηση, ζητά τον ΚΑΕΚ, ελέγχει το κτηματολογικό φύλλο και συνεννοείται με τον συμβολαιογράφο.
6. Ποια δικαιολογητικά χρειάζονται για Κτηματολόγιο και κληρονομιά;
Ο κατάλογος εξαρτάται από τον τρόπο κτήσης του δικαιώματος, την ύπαρξη διαθήκης και το στάδιο λειτουργίας του Κτηματολογίου. Δεν χρειάζονται πάντοτε όλα τα έγγραφα της ίδιας λίστας. Για να αποφύγετε άσκοπες επισκέψεις, ζητήστε από τον συμβολαιογράφο ή τον δικηγόρο να σας πει ποια υποστηρικτικά έγγραφα αφορούν τη συγκεκριμένη περίπτωση.
| Έγγραφο ή στοιχείο | Γιατί μπορεί να ζητηθεί |
|---|---|
| Ληξιαρχική πράξη θανάτου | Αποδεικνύει τον θάνατο και την έναρξη της κληρονομικής διαδοχής. |
| Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών | Συνδέεται με την εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή και τα πρόσωπα που καλούνται. |
| Δημοσιευμένη διαθήκη και σχετικά πιστοποιητικά | Τεκμηριώνουν το κληρονομικό δικαίωμα όταν υπάρχει διαθήκη. |
| Πιστοποιητικό μη αποποίησης | Χρησιμοποιείται όπου απαιτείται για την τεκμηρίωση της ιδιότητας κληρονόμου. |
| Τίτλος κτήσης του θανόντος | Παλαιό συμβόλαιο ή άλλος τίτλος, ώστε να ελεγχθεί τι δικαίωμα είχε ο θανών. |
| ΚΑΕΚ / κτηματολογικό φύλλο | Εντοπίζουν με ακρίβεια το ακίνητο, τους δικαιούχους και τις προηγούμενες εγγραφές. |
| Πράξη αποδοχής / κληρονομητήριο | Ανάλογα με την περίπτωση, αποτελεί τίτλο που μπορεί να καταχωριστεί στο λειτουργούν Κτηματολόγιο. |
| Στοιχεία φορολογικής διαδικασίας | Έγγραφα myPROPERTY, ΕΝΦΙΑ ή άλλα στοιχεία που απαιτούνται για τη σύνταξη πράξης και τον φορολογικό έλεγχο. |
Αν υπάρχουν αλλεπάλληλες κληρονομιές, προγενέστερα μη καταχωρισμένα συμβόλαια ή διαφωνίες μεταξύ συγγενών, η τεκμηρίωση γίνεται συνθετότερη. Είναι προτιμότερο να αναζητηθεί πλήρης αλληλουχία τίτλων από την αρχή παρά να γίνει μια ελλιπής αίτηση που θα χρειαστεί νέα υποβολή.
7. Η σωστή σειρά ενεργειών βήμα προς βήμα
- Καταγράψτε τα ακίνητα και τα στοιχεία τους. Σημειώστε διεύθυνση, Δήμο, είδος δικαιώματος, ποσοστό που είχε ο θανών, ΑΤΑΚ αν είναι γνωστός και όποιον ΚΑΕΚ υπάρχει σε παλαιά έγγραφα.
- Ελέγξτε τον τίτλο ιδιοκτησίας. Εντοπίστε το συμβόλαιο ή τον τίτλο του θανόντος και εξετάστε με αρμόδιο επαγγελματία τι είχε πραγματικά μεταγραφεί ή καταχωριστεί.
- Διαπιστώστε σε ποιο στάδιο βρίσκεται η περιοχή. Στάδιο κτηματογράφησης και λειτουργούν Κτηματολόγιο σημαίνουν διαφορετικό είδος αίτησης.
- Επιβεβαιώστε ποιοι είναι οι κληρονόμοι. Αναζητήστε διαθήκη, πιστοποιητικά συγγένειας και τυχόν αποποιήσεις. Μην υπολογίζετε ποσοστά μόνο με βάση οικογενειακές υποθέσεις.
- Συγκεντρώστε τα δικαιολογητικά. Χρησιμοποιήστε τη λίστα του αρμόδιου φορέα για τη συγκεκριμένη υπόθεση, όχι μία ενιαία λίστα για όλες τις κληρονομιές.
- Προχωρήστε στη σωστή δήλωση ή πράξη. Σε κτηματογράφηση υποβάλλετε τη δήλωση εμπράγματου δικαιώματος με την απαιτούμενη τεκμηρίωση. Σε λειτουργούν Κτηματολόγιο καταχωρίζεται η εγγραπτέα πράξη, όπως η συμβολαιογραφική αποδοχή.
- Ελέγξτε την επιτυχή ολοκλήρωση. Κρατήστε αριθμό πρωτοκόλλου, απόδειξη ή πιστοποιητικό καταχώρισης και επαληθεύστε ότι το νέο δικαίωμα εμφανίζεται στο ορθό κτηματολογικό φύλλο.
Σημαντικό: αν υπάρχουν σοβαρές αμφιβολίες για χρέη ή αν σκέφτεστε την αποποίηση της κληρονομιάς, ζητήστε εγκαίρως νομική συμβουλή, πριν προχωρήσετε σε πράξεις που μπορεί να έχουν νομικές συνέπειες. Η απλή καταγραφή των ακινήτων για ενημέρωση δεν πρέπει να συγχέεται με απόφαση αποδοχής.
8. Τι γίνεται με ποσοστά συγκυριότητας, επικαρπία και διαθήκη;
Σε πολλές οικογένειες ένα ακίνητο δεν ανήκε εξ ολοκλήρου στον θανόντα. Μπορεί να ήταν συγκύριος κατά 1/2 ή 1/4, να είχε μόνον επικαρπία ή να είχε ήδη μεταβιβάσει την ψιλή κυριότητα με γονική παροχή. Η εγγραφή των κληρονόμων εξαρτάται από το συγκεκριμένο δικαίωμα που υπήρχε κατά τον θάνατο και τους κανόνες που διέπουν την τύχη του.
Η επικαρπία χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή: συχνά αποσβήνεται με τον θάνατο του επικαρπωτή, οπότε δεν «κληρονομείται» με τον ίδιο τρόπο όπως ένα μερίδιο πλήρους κυριότητας. Η τυχόν συνένωση με την ψιλή κυριότητα εξετάζεται ανά περίπτωση, ανάλογα με τον τίτλο. Γι’ αυτό δεν πρέπει να αντιγράφετε μηχανικά τα πεδία του Ε9 του θανόντος στη νέα κτηματολογική εγγραφή.
Αν υπάρχει διαθήκη, ελέγξτε αν καθορίζει συγκεκριμένο κληρονόμο ή κληροδόχο και ποιο ακριβώς δικαίωμα περιέρχεται σε εκείνον. Επίσης μπορεί να υπάρχουν περισσότερα ακίνητα, διαφορετικά ποσοστά ή κληρονόμοι που έχουν αποποιηθεί. Ο σωστός υπολογισμός δεν γίνεται από την οικογενειακή κατάσταση μόνο, αλλά από τα σχετικά έγγραφα και τον νόμο.
Η μητέρα έχει ήδη το 50% ενός διαμερίσματος και ο πατέρας το υπόλοιπο 50%. Μετά τον θάνατο του πατέρα, το κληρονομικό δικαίωμα αφορά το δικό του 50%. Το αν και σε ποιο ποσοστό θα περιέλθει σε σύζυγο και τέκνα εξαρτάται από την κληρονομική διαδοχή και τυχόν διαθήκη. Δεν αλλάζουμε αυτομάτως την εγγραφή της μητέρας ούτε δηλώνουμε στους κληρονόμους το 100%.
9. Αν η κτηματολογική εγγραφή είναι λανθασμένη ή γράφει «αγνώστου ιδιοκτήτη»
Το γεγονός ότι ένα ακίνητο υπάρχει σε παλιά συμβόλαια δεν εγγυάται ότι έχει καταγραφεί χωρίς λάθη στο Κτηματολόγιο. Μπορεί να έχει λανθασμένο ποσοστό, διαφορετικό όνομα, ελλιπή στοιχεία ΑΦΜ, σφάλμα στα όρια ή να εμφανίζεται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη». Η τελευταία ένδειξη αφορά περιπτώσεις δικαιωμάτων που δεν δηλώθηκαν ή δεν ταυτοποιήθηκαν κατά την κτηματογράφηση.
Το Ελληνικό Κτηματολόγιο προβλέπει διαφορετικές διαδικασίες διόρθωσης ανάλογα με το είδος σφάλματος, το στάδιο της περιοχής και τα διαθέσιμα δικαιολογητικά. Μερικά πρόδηλα σφάλματα μπορούν να αντιμετωπιστούν διοικητικά, άλλες περιπτώσεις απαιτούν ειδική αίτηση ή δικαστική διαδικασία. Δεν αρκεί να υποβληθεί εκ νέου το Ε9 ή να συνταχθεί μόνο μια βεβαίωση συγγένειας.
Πριν επιλέξετε διαδικασία, ζητήστε το κτηματολογικό φύλλο και τα κρίσιμα έγγραφα, ελέγξτε αν πρόκειται για αρχική ή μεταγενέστερη εγγραφή και μιλήστε με δικηγόρο που μπορεί να αξιολογήσει τα πραγματικά δεδομένα. Οι πληροφορίες του Κτηματολογίου για τα ακίνητα «Αγνώστου ιδιοκτήτη» είναι το σωστό σημείο εκκίνησης.
Για ανακριβείς αρχικές εγγραφές υπάρχουν προθεσμίες που εξαρτώνται από την περιοχή. Ελέγξτε τον επίσημο πίνακα προθεσμιών ανά ΟΤΑ, ο οποίος ενημερώθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2026. Μην βασίζεστε σε μία γενική ημερομηνία που διαβάσατε σε παλαιότερο άρθρο.
10. Προθεσμίες, τέλη και πόσο χρόνο χρειάζεται η καταχώριση
Δεν υπάρχει μία ενιαία προθεσμία για όλες τις ενέργειες που σχετίζονται με την κληρονομιά και το Κτηματολόγιο. Η προθεσμία για δήλωση δικαιώματος κατά την κτηματογράφηση εξαρτάται από την περιοχή και τις ανακοινώσεις της αντίστοιχης διαδικασίας. Οι προθεσμίες διόρθωσης αρχικών εγγραφών καθορίζονται επίσης ανά περιοχή. Η υποβολή και καταχώριση εγγραπτέας πράξης σε λειτουργούν Κτηματολογικό Γραφείο ακολουθεί τους δικούς της διαδικαστικούς κανόνες.
Οι χρεώσεις εξαρτώνται από το είδος της πράξης, τα δικαιώματα, τα προβλεπόμενα τέλη και τυχόν επαγγελματικές υπηρεσίες. Μην συγχέετε το πάγιο τέλος της αρχικής κτηματογράφησης με τα τέλη μεταγενέστερης καταχώρισης συμβολαιογραφικής αποδοχής ή με τις αμοιβές συμβολαιογράφου και δικηγόρου.
Στην ηλεκτρονική αίτηση εγγραπτέας πράξης το αρμόδιο γραφείο υπολογίζει τις οφειλές. Η επίσημη υπηρεσία αναφέρει ότι, αφού εκδοθεί το Έντυπο Οφειλής, το ποσό πρέπει να εξοφληθεί μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την αναγραφόμενη ημερομηνία, χωρίς να συνυπολογίζεται εκείνη η ημέρα. Αν η πληρωμή δεν γίνει στην προβλεπόμενη προθεσμία, η αίτηση απορρίπτεται. Δεν πρόκειται για γενική προθεσμία αποδοχής κληρονομιάς, αλλά για ειδικό χρονικό όριο της συγκεκριμένης υπηρεσίας.
Αν έχετε ήδη υποβάλει δήλωση ιδιοκτησίας στην κτηματογράφηση και στη συνέχεια συντάξετε αποδοχή, οι επίσημες οδηγίες προβλέπουν περιπτώσεις όπου δεν απαιτείται νέα πλήρης δήλωση ή νέο πάγιο τέλος, αλλά υποβολή συμπληρωματικών στοιχείων. Ζητήστε επιβεβαίωση για το στάδιο της περιοχής σας αντί να θεωρήσετε ότι πληρώνετε πάντα ξανά. Δείτε την επίσημη ενημέρωση για μεταβιβάσεις και δηλώσεις.
11. Κτηματολόγιο, Ε9 και φόρος κληρονομιάς: γιατί δεν είναι το ίδιο
Μια από τις συχνότερες παρανοήσεις είναι ότι «αφού το σπίτι μπήκε στο Ε9, είμαστε τακτοποιημένοι». Το Ε9 είναι δήλωση στοιχείων ακινήτων προς την ΑΑΔΕ. Ο φόρος κληρονομιάς αφορά τη φορολογική αντιμετώπιση της περιουσίας που αποκτά ο κληρονόμος. Το Κτηματολόγιο αφορά την καταγραφή εμπράγματων δικαιωμάτων και την καταχώριση των σχετικών τίτλων ή πράξεων. Τα τρία συστήματα επικοινωνούν ως προς την πληροφορία, αλλά δεν υποκαθιστά το ένα την υποχρέωση στο άλλο.
| Διαδικασία | Τι αφορά | Πού γίνεται |
|---|---|---|
| Δήλωση Ε9 | Στοιχεία και μεταβολές ακινήτων στο φορολογικό περιουσιολόγιο. | ΑΑΔΕ / myAADE. |
| Φόρος κληρονομιάς | Την κτήση περιουσίας αιτία θανάτου και την τυχόν φορολογική υποχρέωση. | ΑΑΔΕ / myPROPERTY ή προβλεπόμενη διαδικασία. |
| Κτηματολογική δήλωση ή καταχώριση | Την εγγραφή συγκεκριμένου εμπράγματου δικαιώματος και τίτλου ακινήτου. | Ελληνικό Κτηματολόγιο / αρμόδιο γραφείο. |
Ο λογιστής συνήθως βοηθά στις φορολογικές δηλώσεις, ο συμβολαιογράφος στη σύνταξη της αποδοχής και ο δικηγόρος στον έλεγχο τίτλων ή στις νομικές εκκρεμότητες. Για παράδειγμα, όταν κάποιος κληρονόμος σκοπεύει μελλοντικά να πουλήσει το ακίνητο, μπορεί να προκύψουν και ζητήματα φορολογικής ενημερότητας για μεταβίβαση ακινήτου, τα οποία όμως παραμένουν ξεχωριστά από την καταχώριση στο Κτηματολόγιο.
Αν δεν έχουν ελεγχθεί οι φορολογικές υποχρεώσεις και ταυτόχρονα υπάρχει πρόβλημα στον τίτλο, η μεταβίβαση μπορεί να καθυστερήσει. Η έγκαιρη συνεργασία των κατάλληλων επαγγελματιών μειώνει τις επαναλήψεις εγγράφων, χωρίς να υπόσχεται ότι κάθε φάκελος θα ολοκληρωθεί χωρίς πρόσθετο έλεγχο.
12. Τρία παραδείγματα που ξεκαθαρίζουν τη διαδικασία
Παράδειγμα Α: Αγροτεμάχιο που δεν είχε γίνει αποδοχή κληρονομιάς
Ένας κληρονόμος γνωρίζει ότι ο παππούς είχε αγροτεμάχιο σε περιοχή που βρίσκεται σε κτηματογράφηση. Διαθέτει παλιό συμβόλαιο, ληξιαρχική πράξη θανάτου και έγγραφα που αποδεικνύουν την οικογενειακή διαδοχή, αλλά δεν έχει συνταχθεί πράξη αποδοχής. Το Κτηματολόγιο επιτρέπει, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να δηλωθεί το κληρονομικό δικαίωμα χωρίς να έχει προηγηθεί αποδοχή. Ο κληρονόμος πρέπει όμως να τεκμηριώσει σωστά τη διαδοχή και να ελέγξει τα στοιχεία της ανάρτησης.
Παράδειγμα Β: Διαμέρισμα στην Αττική με ολοκληρωμένη αποδοχή
Μια κόρη έχει συντάξει με συμβολαιογράφο αποδοχή κληρονομιάς για διαμέρισμα σε περιοχή με Κτηματολόγιο σε λειτουργία. Η υπογραφή του συμβολαίου δεν ολοκληρώνει μόνη της την ενημέρωση των κτηματολογικών εγγραφών. Ακολουθεί αίτηση καταχώρισης στο αρμόδιο γραφείο, ο έλεγχος της πράξης, η καταβολή των τελών και η λήψη των αποδεικτικών ολοκλήρωσης.
Παράδειγμα Γ: Παλιό σπίτι εμφανίζεται «αγνώστου ιδιοκτήτη»
Ο κληρονόμος εντοπίζει το σπίτι σε παλιά συμβόλαια, αλλά το κτηματολογικό φύλλο δεν αναφέρει την οικογένειά του. Δεν αρκεί να συμπληρώσει σήμερα Ε9. Χρειάζεται επαγγελματικός έλεγχος του αρχικού δικαιώματος, της κτηματολογικής εγγραφής, των τίτλων και της προθεσμίας διόρθωσης. Ανάλογα με τα δεδομένα μπορεί να ακολουθηθεί διοικητική ή δικαστική διαδικασία.
Και στα τρία παραδείγματα η σωστή κίνηση εξαρτάται από την πραγματική κατάσταση του ακινήτου. Το ζητούμενο δεν είναι να υποβάλουμε «κάποια αίτηση», αλλά να επιλέξουμε τη νομικά και διοικητικά σωστή διαδικασία.
13. Checklist πριν δηλώσετε ή καταχωρίσετε κληρονομικό δικαίωμα
- Έχω εντοπίσει κάθε ακίνητο και γνωρίζω τον Δήμο ή την περιοχή του.
- Έχω ελέγξει αν η περιοχή βρίσκεται σε κτηματογράφηση ή αν λειτουργεί Κτηματολόγιο.
- Έχω συγκεντρώσει τους υπάρχοντες τίτλους του θανόντος.
- Γνωρίζω το είδος του δικαιώματος: πλήρης κυριότητα, ψιλή κυριότητα, επικαρπία ή συγκυριότητα.
- Έχω ελέγξει τον ΚΑΕΚ και το αντίστοιχο κτηματολογικό φύλλο, όπου υπάρχει.
- Γνωρίζω αν υπάρχει διαθήκη ή αν ισχύει εξ αδιαθέτου διαδοχή.
- Έχω συγκεντρώσει ληξιαρχική πράξη θανάτου και τα απαιτούμενα πιστοποιητικά.
- Έχω εξετάσει με επαγγελματία αν απαιτείται αποδοχή κληρονομιάς ή δήλωση κατά την κτηματογράφηση.
- Έχω ελέγξει τυχόν σφάλμα δικαιούχου, ποσοστού, ΑΦΜ ή ένδειξη «αγνώστου ιδιοκτήτη».
- Έχω ελέγξει τις προθεσμίες που ισχύουν συγκεκριμένα για το ακίνητό μου.
- Κρατώ αντίγραφα αίτησης, πληρωμής και πιστοποιητικού καταχώρισης.
Αν θέλετε να διαβάσετε ποια είναι τα πρώτα γενικά βήματα μετά τον θάνατο, δείτε και τον σχετικό οδηγό μας για την ληξιαρχική πράξη θανάτου και τα πρώτα δικαιολογητικά. Η οργάνωση της κηδείας και ο έλεγχος ακινήτων είναι διαφορετικές διαδικασίες και δεν χρειάζεται να πραγματοποιηθούν ταυτόχρονα.
Συχνές ερωτήσεις: Κτηματολόγιο και κληρονομιά
Σύντομες απαντήσεις στα πρακτικά ερωτήματα που προκύπτουν όταν ένα ακίνητο περνά στους κληρονόμους.
Χρειάζεται αποδοχή κληρονομιάς για δήλωση στο Κτηματολόγιο;
Κατά την κτηματογράφηση μπορεί να δηλωθεί κληρονομικό δικαίωμα και πριν συνταχθεί και μεταγραφεί αποδοχή, εφόσον υπάρχουν τα προβλεπόμενα αποδεικτικά. Σε λειτουργούν Κτηματολόγιο, η εγγραφή της αποδοχής ή άλλου κατάλληλου τίτλου ακολουθεί διαδικασία καταχώρισης εγγραπτέας πράξης.
Μόλις γίνει η αποδοχή κληρονομιάς, ενημερώνεται αυτόματα το Κτηματολόγιο;
Όχι από μόνη της η υπογραφή του συμβολαίου. Χρειάζεται η προβλεπόμενη υποβολή και καταχώριση της εγγραπτέας πράξης στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο και ο έλεγχος ολοκλήρωσης.
Πώς μπορώ να βρω τον ΚΑΕΚ του ακινήτου;
Μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του Ελληνικού Κτηματολογίου και των διαθέσιμων εγγραφών, με προσωπικούς κωδικούς TAXISnet όπου επιτρέπεται. Για ακίνητο που παραμένει στο όνομα θανόντος μπορεί να απαιτείται έλεγχος τίτλων από συμβολαιογράφο ή δικηγόρο.
Το Ε9 αποδεικνύει ότι το ακίνητο είναι καταχωρισμένο στο όνομά μου;
Όχι. Το Ε9 αφορά το φορολογικό περιουσιολόγιο της ΑΑΔΕ. Δεν υποκαθιστά ούτε την αναγκαία κτηματολογική εγγραφή ούτε τον νόμιμο τίτλο κυριότητας.
Τι συμβαίνει αν το ακίνητο εμφανίζεται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη»;
Χρειάζεται έλεγχος του κτηματολογικού φύλλου και των τίτλων και επιλογή κατάλληλης διαδικασίας διόρθωσης. Η διαδικασία μπορεί να είναι διοικητική ή δικαστική, με προθεσμίες που εξαρτώνται από την περίπτωση και την περιοχή.
Υπάρχει ενιαία προθεσμία καταχώρισης κληρονομιάς σε όλη την Ελλάδα;
Όχι για όλες τις διαδικασίες. Οι προθεσμίες δήλωσης κατά την κτηματογράφηση και διόρθωσης αρχικών εγγραφών εξαρτώνται από την περιοχή, ενώ η καταχώριση πράξεων σε λειτουργούν Κτηματολόγιο έχει τους δικούς της διαδικαστικούς κανόνες.
Ποια έγγραφα χρειάζονται αν δεν υπάρχει διαθήκη;
Ενδεικτικά απαιτούνται τίτλος κτήσης του θανόντος, ληξιαρχική πράξη θανάτου, πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, πιστοποιητικό μη δημοσίευσης διαθήκης και πιστοποιητικό μη αποποίησης, ανάλογα με τη διαδικασία και τις ειδικές περιστάσεις.
Μπορώ να κάνω μόνος μου την ηλεκτρονική αίτηση καταχώρισης;
Το Κτηματολόγιο διαθέτει ηλεκτρονικές υπηρεσίες για δικαιούχους και εξουσιοδοτημένους επαγγελματίες, ανάλογα με την πράξη και την περιοχή. Η σύνταξη συμβολαιογραφικής αποδοχής και η αντιμετώπιση νομικών λαθών απαιτούν τη συμμετοχή των κατάλληλων επαγγελματιών.
Αν κληρονομούν δύο αδέλφια, πώς γράφεται το δικαίωμα;
Καταχωρίζεται το δικαίωμα και το ποσοστό που πράγματι περιέρχεται στον καθένα, με βάση τον νόμο, τη διαθήκη και τους τίτλους. Δεν δηλώνεται αυτομάτως 50%-50% αν η πραγματική κληρονομική διαδοχή είναι διαφορετική.
Τι συμβαίνει αν η καταχώριση δεν εμφανίζεται στο myKTIMA;
Η απουσία από την εφαρμογή δεν αποδεικνύει αυτομάτως απώλεια ιδιοκτησίας. Ελέγξτε την πορεία της αίτησης, το κτηματολογικό φύλλο και ενδεχόμενη ασυμφωνία ΑΦΜ ή στοιχείων με το αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο.
Επίσημες πηγές και ημερομηνία ελέγχου
Οι παρακάτω επίσημες σελίδες χρησιμοποιήθηκαν για τη σύνταξη του οδηγού. Αν πρόκειται να πραγματοποιήσετε πραγματική εγγραφή ή διόρθωση, ελέγξτε τυχόν μεταγενέστερες αλλαγές και τις ειδικές προϋποθέσεις της περιοχής σας.
- Ελληνικό Κτηματολόγιο — Υποβολή Δήλωσης Ν.2308/95 (κληρονομιά χωρίς αποδοχή)
- Ελληνικό Κτηματολόγιο — Αίτηση καταχώρισης εγγραπτέας πράξης
- Ελληνικό Κτηματολόγιο — Πρόσβαση στα κτηματολογικά στοιχεία ακινήτων μου
- Ελληνικό Κτηματολόγιο — Στοιχεία Κτηματολογικών Γραφείων και ΚΑΕΚ
- Ελληνικό Κτηματολόγιο — Αρχικές εγγραφές και προθεσμίες διόρθωσης
- Ελληνικό Κτηματολόγιο — Ακίνητα αγνώστου ιδιοκτήτη
- Ελληνικό Κτηματολόγιο — Μεταβιβάσεις/δηλώσεις πριν την Ανάρτηση
- Gov.gr — Υπηρεσίες Κτηματολογίου για συμβολαιογράφους
Τελευταίος έλεγχος πηγών: 4 Νοεμβρίου 2026. Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί εξατομικευμένη νομική ή φορολογική συμβουλή. Για την καταχώριση συγκεκριμένου εμπράγματου δικαιώματος ή διόρθωση εγγραφής, απευθυνθείτε στον αρμόδιο συμβολαιογράφο, δικηγόρο ή Κτηματολογικό Γραφείο.
Φροντίδα στις πρώτες δύσκολες ημέρες
Για την οργάνωση κηδείας, μνημοσύνου ή άλλης υπηρεσίας τελετών, βρισκόμαστε στη διάθεσή σας στην Αθήνα και σε όλη την Αττική. Για τα κτηματολογικά και νομικά θέματα της κληρονομιάς απευθυνθείτε στους αντίστοιχους αρμόδιους επαγγελματίες.



